106 
krachtig ontwikkeld. Daar de kwaal algemeen in de provincie 
Groningen optrad, ligt het vermoeden voor de hand, dat 
de weersgesteldheid deze ziekte heeft veroorzaakt. Toch 
werden bij een bezoek ter plaatse wel enkele akkers met 
flinkbloeiende éénjarige karwij opgemerkt, zonder dat voor 
dien beteren stand eene verklaring was te vinden. — Eene 
andere  karwijziekte is het ziekelijk doorschieten van de 
karwij in het jaar, waarin zij gezaaid is. Enkele jaren ge- 
leden werd dit meer opgemerkt dan in 1go8. Ook van dit 
verschijnsel is de oorzaak nog niet bekend. 
Op de ontginningen der gemeente Venray, en ook, hoe- 
wel in mindere mate, te Hilvarenbeek en Gemert, deed 
zich in het najaar van 1908 het verschijnsel voor, dat 
sommige jonge grove dennetjes eene vuilzwarte kleur ver- 
toonden en slecht groeiden. Het wortelgestel der jonge 
plantjes had zich volkomen normaal ontwikkeld, zoodat de 
kwaal niet kon geweten worden aan ongunstige bodemin- 
vloeden, bijv. te hoogen waterstand. Ook werden deze den- 
netjes niet alleen op lage plekken, maar ook op hooger 
gelegen stukken grond gevonden. Fabrieken treft men daar 
in de buurt niet aan, zoodat beschadiging door rook buiten- 
gesloten is. Het mikroskopisch onderzoek heeft deze zaak 
ook niet tot oplossing kunnen brengen. — 
Te Boskoop treedt in de laatste jaren onder de A/0- 
dodendrons eene lastige bladziekte op, die vrij groote schade 
veroorzaakt. De bladeren vertoonen scherp begrensde vlek- 
ken en vallen spoedig af; vooral heeft men dit verschijnsel 
opgemerkt bij struiken, die verplant waren. De scherp af- 
geteekende vlekken wijzen er wel op, dat ongunstige 
bodeminvloeden of kultuurfouten hier hoogstwaarschijnlijk 
niet de oorzaak zijn. Bij mikroskopisch onderzoek vindt 
men in de bladeren een steriel mycelium. dat dus niet te 
determineeren is en waarvan onmogelijk gezegd kan worden 
of het primair of secundair optreedt. De heer Moerlands, 
die ons aangetaste bladeren toestuurde, meent in ‘t voor- 
jaar aan de onderzijde buiten op de bladeren een schim- 
mel gezien te hebben; latere onderzoekingen kunnen dus 
misschien deze kwestie ophelderen. 
