80 



sleenle gesmolten wordt of in smelting wordt gehouden , waardoor 

 het toetredende water deels in het smeltproces wordt opgenomen 

 lol de vorming der hasalt- en trachietgesteenten en gedeeltelijk 

 in stoom wordt omgezet van een zoo aanzienlijk arheidsver- 

 mogen als voor de dijnamische verschijnsels hij vulkaanuit- 

 harstingen noodig is, dat die bron: de ware oorsprong van het 

 vulkanisme, niet veel dieper gelegen zou zijn, dan op de be- 

 trekkelijk geringe diepte alwaar de stoomvorming plaatst heeft, 

 en die men gewoon is de diepte der ovens of haarden van de 

 vulkanen te noemen. 



Het is niet te ontkennen dat de hevigste vulkanische ver- 

 schijnselen, ten opzichte van het geheele oppervlak der aarde, 

 slechts een zeer locaal karakter bezitten , en dat zelfs het focus, 

 of uitgangspunt der meest uitgebreide aardbevingen, met be- 

 trekking tot de as der aarde, op betrekkelijk geringe diepte 

 moet gelegen zijn. Door die diepte gelijk te stellen aan de 

 halve as van den kring welke door de aardbeving direct getroffen 

 wordt, wordt de werkelijkheid waarschijnlijk nog ver over- 

 schat. Zoo zou bijv, het uitgangspunt van de aardbeving van 

 Ambarawa in 1865, de vermoedelijke oven van den Merapi , 

 niet veel dieper gelegen kunnen zijn dan de halve afstand tus- 

 schen , Soerakarla en Wonosobo twee tamelijk diametrale uiterste 

 punten van den bewogen kring, en dus niet meer bedragen 

 dan + 60 kilometers of -j^ gedeelte van den straal der aarde. 

 Wanneer er echter werkelijk een zoogenaamde oven, of werk- 

 plaats van het smeltproces op zekere diepte aanwezig was, 

 dan zou die diepte toch niet uit die van het focus als uitgangs- 

 punt der aardschokken mogen afgeleid worden, want de schok- 

 ken komen van zeer ongelijke diepte, elke schok beeft om zoo 

 Ie zeggen zijn eigen brandpunt en getroffen kring, en men zal 

 dan toch niet aannemen dat de oven zich verplaatst of dat er 

 meer dan een aanwezig is. Zoo als blijkt uit de afgesneden 

 bergwanden, die door de natuur (vooral door erosie aan steiU^ 

 kusten) zijn blootgelegd, is het er verre af dat de gangen, 

 waardoor de lava een uitweg naar buiten volgt , vertikale kokers 



