97 



van warmle toevoer uit het centrum naar buiten : derhalve in- 

 dringen van negatieve warmte — koude — van buiten naar bin- 

 nen , of eenvoudig afkoeling. 



Er wordt dus blijkens de r//. Pr. voortdurend warmte aan 

 de aarde onttrokken. 



2°. Aangezien daar waar voortdurend afgaat, zonder merk- 

 bare verandering in den bestaanden toestand te weeg te brengen , 

 oneindig veel aanwezig moet zijn , zoo volgt uit de eerste 

 stelling, dat de voorraad der in het inwendige der aarde nog 

 voorhanden warmte oneindig groot moet zijn in verhouding tot 

 het jaarlijksch warmteverlies door afkoeling aan het oppervlak. 



Dat verlies werkelijk voorhanden zijnde, zoo moet dan aan 

 een groot inwendig gedeelte van de aarde eene zeer hooge tem- 

 peratuur eigen zijn. 



Proefnemingen die het verhandelde toelichten of bevestigen. 



Dat aangroeiing der ƒ//. D. M. in de richting naar het Cen- 

 trum bij een bolvormig lichaam een toestand van nog voort, 

 gaande afkoeling aantoont, wordt proefondervindelijk bewezen 

 door de proef van Bischof met een gegoten basalt-kogel. Acht 

 en veertig uren nadat de kogel of bol, die eene middellijn had 

 van 0,715 Meter, gegoten was, werd door Bischof de temp. 

 gemeten op vier verschillende inwendige punten. Hij vond na 

 aftrek van de temp. der ongevende lucht en in de richting van 

 het oppervlak naar het middelpunt. 



Op 2/6 van de straal 157° C. 

 » 5/6 » » » 156 

 .. 4/6 » » » 170° 

 en» 6/6ofin het Centrum 192°. 



Vreemd genoeg wordt de temperatuur van het oppervlak, 

 ofschoon het gemakkelijkste te meten , niet opgegeven , — althans 

 niet in Naumann's »Lehrhuch der Geognosie," (J) — evenmin die 



(*) Eerst na het eindigen dezer verhandeling vond ik gelegenheid om 

 kennis te maken met dr. G. Bischoi's werk: 'die Warmelehre des Innern 

 unsers Erdkorpers". Leipzig 1847. De door Nau.manx medegedeelde uitkomsten, 



