o o 



M(>1< Dog aaiiplanlingen van groenten en vrnchlen , die er in 

 (If'ii zandigen met klei vermengden bodem, zeer goed gedijen 

 l>. V. Cassave, Kladi, Oine's, Pisang, Laboe, Pepareh, Ka- 

 tjang manila, bieslook, sl.Jansuijen , knoflook, sellerij , salade , 

 Sasavvi, Lobak enz. de 5 laatsten waren van chineeschen oor- 

 sprong en verscbillend van de europeesclie; de knoflook w^as 

 kleiner, rond en niet zamengesteld ; de sellerij bleef klein , docb 

 gaf zaden , wat met de europeesche zelfs in lioogere streken 

 niet bet geval is; de salade was groen en geeft geene kroppen 

 maar schiet, zaad gevende, wel 4 a 5^ boog op; de sasawi 

 bad diep ingesneden bladeren. Ananas was ook veel aange- 

 plant en gaf goede vruchten ; van vruchtboomen zagen wij 

 slechts manga's en djerook. Er groeit hier in het wild ook 

 cene Urticacea — L(»MCO*yA;e .^ — welks bast een fraaije vezelslof 

 oplevert en Rameb-kajoe genoemd wordt. 



Van hier vervolgden wij de reis naar het eilandje Kaleh-moah , 

 dat aan den ingang der baai van Tand jong- Pandan gelegen is , 

 en steil uit zee oprijsl. Dit vroeger geheel onbenutte en met 

 wild bout begroeide eilandje is door den heer Verstege geheel 

 gezuiverd, ontgonnen en met kalapa beplant. Aan den voet, 

 waar eenig vlak terrein was, is een ruim en zeer doelmatig — 

 om de ligging in verband met de reede — kolenpakhuis opge- 

 richt en daarvoor een dam van koraalkalk in zee uitgebouwd , 

 waaraan de prauwen kunnen lossen en laden. Aan de andere 

 zijde is een kruidbuis voor den handel geplaatst. 



Op bet hoogste punt, van waar men een vergezicht op de 

 reede en verder in zee beeft, is een pijramide en seinpaal ge- 

 plaats! , waarmede seinen van en naar de reede worden over- 

 gebracht. Met 62 gemetselde trappen klimt men steil naar 

 boven en met 92 trappen kan men gemakshalve , aan eene 

 andere zijde, weder afdalen of des verkiezende ook opstijgen. 



])e groote rotsblokken die aan den voel door de zee nitge- 

 spocld zijn, schijnen geheel uit ijzeroxyde te bestaan. 



Des namiddags kwamen wij op de hoofdplaats Tandjoncf- 

 Pmdan terug. 



