290 



men, hoe ellendig ook , toch een voetpad tot aan de laatste kam- 

 pong in het gehergte en zelfs daarover heen naar Sarawak, doch 

 beneden Ngabang tot Poenlianak is daarvan geen sprake meer. 

 Tegen alle verwachting en buiten mijnen wil, kwamen wij 

 des n. m. 6*^. reeds te Poentianak aan. Ik had gedacht minstens 

 5 dagen aan de reis te besteden , om te meer partij van de 

 flora langs de rivier te kunnen trekken, maar de roeiers had- 

 den er anders over gedacht. Daar zij niet per dag, maar voor 

 de geheele reis in eens geaccordeerd hadden , maakten zij zoo- 

 veel mogelijk spoed. Anders was dit bij de opvaart toen ze 

 per dag betaald werden en wij er 8 dagen mede bezig waren. 

 Mijn oogst aan planten was dan ook vrij wat minder dan bij 

 de opvaart , maar toch hadden wij de sampan om te verzamelen 

 niet geheel te vergeefs medegenomen. 



Bij den Resident Kater vond ik weder een vriendelijk en 

 gastvrij onthaal, en tevens gelegenheid om al het verzamelde 

 van de reis te verzorgen. 



30 September maakte ik in gezelschap van den heer Büt- 

 TELING, 1** machinist van de Gouvernements marine, eene toer 

 met 2 sampan's naar eene buiten de rivier Kapoeas aan zee 

 gelegene , jonge Kalapa-tuin , die slechts door eene strook Nipa- 

 bosch van de zee gescheiden wordt; onder welke voorwaarden 

 meerdere dergelijke tuinen, zoo aan zee, als langs de rivier 

 voorkwamen. Deze gronden zijn zeer laag gelegen en worden 

 wel eens door hooge zeeën geinundeerd, wat aan de aanplan- 

 tingen echter geen nadeel schijnt te doen. De bodem bestaat 

 ook hier, evenals elders langs de rivier en de kust, uit eene 

 zwarte vette onderlaag, waarop eene dikke laag losse humus 

 van ontbondene planten en wortels van de uitgeroeide natuur- 

 lijke vegetatie rust; daarin worden pariet's — sloten — gegra- 

 ven , zoo om het grondwater te loozen , als om het terrein wat 

 op te hoogen. Bij het graven dier pariet's vindt men soms 

 dikke boomstammen, horizontaal liggende, op eene diepte van 

 + 5^. onder deze humus bedolven, waaruit blijkt dat deze 

 moerassen na verloop van vele jaren door de weelderige vege- 



DEEL XXXVI. 20 



