158 
tot schoorsteenpijpen en scheidingsmuren. Nog gebruikt 
men ze bij den huisbouw voor het binnenvakwerk, of 
men legt ze tot opvulling tusschen het geraamte (das Ge- 
bälke: houten geraamte der muren)” 
En omtrent vulkanische tuf meldt dezelfde schrijver: 
„de vaste en harde soorten worden tot bouwsteenen gebe- 
zigd, zij verbinden zich snel en zeer vast met metselkalk. 
De posilipptuf £) wordt vooral in den omtrek van Napels 
veel als bouwsteen gebezigd.” 
Hoogstwaarschijnlijk vindt men dus hier en aan zoo vele 
andere vulkanen op Sumatra en Java tufsoorten, even ge- 
schikt tot bouwsteen als die van den Vesuvius. Althans 
zou het nemen van proeven wel aanbeveling verdienen. 
De reis voortzettende, komt men spoedig, na het kar- 
bouwengat verlaten te hebben, in sedimentair gesteente, 
waarvan blaauwe, wit geaderde, kristallinische kalksteen 
een hoofdlid uitmaakt. Alvorens Matoea te bereiken, moet 
men nog in eene diep ingesnedene vallei afdalen, bekend 
onder den naam van het gat van Panter. 
Bij het neerdalen trof mij een welligt bijzonder natuur- 
verschijnsel. Beneden mij vertoonde zich een regenboog 
van elliptischen vorm, helder afgeteekend op het frissche 
groen. van den dalbodem, terwijl het kleurenspel nog ver- 
levendigd werd door het stroomend water van een beval- 
lig kronkelend riviertje, dat nog gedeeltelijk in het zon- 
licht schitterde en gedeeltelijk tot achtergrond diende van 
den merkwaardigen boog. De regenbui voor mij was zacht 
en van korten duur, zoodat dit natuurtooneel slechts wet- 
nige minuten aanhield. 
Het gat van Panter gepasseerd zijnde komt men weder 
in puimsteentuf, en zeer digt bij Matoea komen geene 
natuurlijke ontblootingen der aardlagen meer voor. 
1) Posilipptuf is eene zeer licht gekleurde puimsteentuf, die behalve fijn ver- 
deelden puimsteen ook kleine stukjes zeer poreuse lava insluite 
