179 
metallisch tin in de plaats treedt is onzeker; hoe de erts 
hier door natuurwerking tot tin is gereduceerd, of die re- 
ductie heeft plaats gehad op de plaats waar thans het tin 
gevonden wordt, dan of het als zoodanig door water is 
vervoerd en afgezet, of het in ronde korrels voorkomt, dan 
wel plat gedrukt, zoo als ik het ontvangen heb, en in hoe- 
verre hier misleiding van den inlander in het spel kan 
wezen, zijn belangrijke vragen, wier oplossing van een 
deskundig onderzoek mag verwacht worden. 
En hiermede is het distrikt, waar ik de belangrijkste 
merkwaardigheden opdeed, Klein-Mandheling, afgehandeld. 
Uit die voorloopige kennismaking blijkt, dat het allezins 
een nader mijnbouwkundig onderzoek verdient, dat er 
behalve goud, ook iĳzer-en kopererts voorkomt, dat het 
tinerts bevat, dat de koperaders welligt tevens looderts 
houden en dat er de koolformatie is aangewezen. 
Nergens echter waren de tot nu toe verkregene resulta- 
ten bijzonder gunstig, het geheel duidt meer op menigvul- 
digheid en groote verspreidheid van nuttige mineralen dan 
>p grooten rijkdom van ‘enkele punten. 
En met het laatst vermelde zijn tevens de aanteekenin- 
gen, op de reis naar Siboga verzameld, uitgeput. Voor- 
bij Ft. Elout verlaat men langzamerhand de kalkformatie. 
Het bosch van Soeroematinggie onttrekt weêr een groot- 
deel lands aan alle geologische waarneming. 
Tusschen Padang-sidempoeang en Loemoet blijkt het 
uit de afwisseling van soms geheel zandige en soms klei- 
achtige en moerassige geaardheid van den bodem, dat hier 
verschillend gesteente aan den dag komt. Vulkanische 
vorming wisselt af met graniet en sedimentaire lagen, waar 
holle wegen eu natuurlijke ontblootingen ontbreken zoo 
dat men alleen uit materiaal van den weg, en steenen in 
de rivieren, die men passeert, eenige gevolgtrekkingen kan 
afleiden. 
Maar reeds dit gedeelte, als tot de Battalanden behoo- 
rende werd in bijzonderheden opgenomen door Dr. Jung- 
