184 
terwijl die uit andere die vloeistof ongekleurd laat, dat 
dus bruinkool en zwartkool gepaard en van gelijken geolo- 
gischen ouderdom voorkomen, en daar bovendien het kleu- 
ren der potaschoplossing in geenerlei verband staat met 
het warmtegevend vermogen eener kolensoort, zoo kan 
de ontginning van bruinkool zeer wel in aanmerking ko- 
men. Ik zou dan ook de bruinkoollaag nabij Doesson- 
baroe in hare uitbreiding nader hebben vervolgd, indien 
hare zwaarte slechts genoegzaam ware geweest om bij goe- 
de kwaliteit der kool eene miet te kostbare ontginning mo- 
gelijk te maken. Daar die zwaarte slechts 40 ned. duimen 
bedraagt, zoo als te zien is in ajer Soeban waar de hoog- 
te der afgebrokene koollaag een klein watervalletje vormt, 
en daar de kool wegens te weinig zamenhang van geringe 
waarde wordt, wanneer zij ver vervoerd en meermalen moet 
overgeladen worden, zoo werd een verder onderzoek alleen 
noodig geacht wanneer ook de kool der nog niet bezochte 
vindplaats onder even ongunstige omstandigheden mogt voor- 
komen. 
Die andere vindplaats ligt op grooteren afstand van Ben- 
koelen. De weg er heen kan over Doesson-baroe genomen 
worden. Het is echter verkieslijk voorbij Tabat-gedang 
den weg naar Pagardien in te slaan. Deze voert verder 
langs Rana kapajang en goenoeng Radja naar Pananding. 
Van Benkoelen tot Pananding is eene dagreis. Op dien 
weg passeert men, behalve de Benkoelen rivier, de soenget 
Basmah, twee takken van den Kembang serie, tweemaal 
de boven Benkoelen- rivier en nog op twee plaatsen, digt 
bij Pananding, de rivier van Rindoehati. Behalve de moei- 
jelijkheden, die de hooge en steile oevers op al deze 
punten, aan het vervoer opleveren, ontmoet men op dien 
weg nog een aantal hoogten en diepten en enkele moeras- 
sige plekken. Indien men de rigting van dezen weg op 
de kaart overziet en met den afstand tusschen Benkoelen 
en Pananding in regtelijn vergelijkt, zoo moet men zich 
verwonderen over den gemaakten omweg. 
