199 
waarde boven die van Benkoelen. Evenwel is het verschil 
niet zoo groot om de kool van Benkoelen de ontginning 
onwaardig te keuren; ook deze toch blijft eene zeer bruik- 
bare stoomkool. 
De monsters kool, die ik op de overige vindplaatsen 
verzamelde, hield ik wegens hun geheel overeenkomstig 
voorkomen met die van de Kamoening voor geheel gelijke 
zwartkool. Overal werd hetzelfde heldere vaste geluid on- 
der den slag met den hamer waargenomen, overal dezelf- 
de kleur en glans en nagenoeg dezelfde breuk. 
Van de kool van ajer Pegambier-ketjil zond ik met meer 
andere bergsoorten een monster naar Buitenzorg. 
Ik ontving berigt, dat deze koolsoort de potaschoplos- 
sing vrij sterk bruin kleurde en bij verder onderzoek tot 
uitkomst gegeven had 71,55% koolstof en 42,56% onza- 
menhangende coaks. Zij is dus weer van iets minder goe- 
de hoedanigheid dan de kool van de Kamoening, en we- 
gens de eigenschap de potaschoplossing te kleuren zou zij 
bruinkool genoemd moeten worden. 
Ik onderwierp thans verschillende der verzamelde kool- 
soorten aan de potaschproef, en bevond onder anderen, 
dat eene zeer glanzende, zwarte en gave kool van ajer 
Simpoer bruinkool is; dat eene even glanzende en zwarte 
soort van ajer Mangoes tot de zwartkool behoort en dat 
eene andere minder glanzende kool van dezelfde rivier weer 
de eigenschap der bruinkool vertoont. Hieruit blijkt dus 
dat de scherpe afscheiding tusschen zwartkool en bruinkool 
gegrond op de potaschproef, in de natuur niet bestaat, 
dat althans hier in een en hetzelfde kolenbekken afwisse- 
lend zwart-en bruinkoollagen worden aangetroffen. Ik ben 
dan nu ook van gevoelen, dat het minder aanleiding tot 
verkeerde opvatting zal geven, indien al de koolsoorten, 
waarvan het poeder op wit papier gestreken eene bruine 
tint geeft en waartoe, voor zoo veel mij bekend is, alle tot 
nog, toe bekende oost-indische koolsoorten behooren, bruin- 
kool genoemd worden, onverschillig of zij de potasch kleu- 
