200 
ren of niet en ze in waarde te rangschikken volgens 
haar koolstofgehalte (niet volgens haar coaksgehalte). 
Zeer wenschelijk ware het daarom, indien er een een- 
voudig middel bestond, dat ook door den reizenden mijn- 
ingenieur kon worden toegepast om het koolstofgehalte te 
bepalen. ‘Thans moet nog altijd een omslagtig scheikun- 
dig onderzoek te baat worden genomen. 
Het komt er nu op aan te beslissen of de ontdekking, 
dat er onder de koollagen, die ik overigens ter ontgin- 
ning heb aangeprezen, eenige zijn, waarvan de kool eene 
bruine tint geeft aan de potaschoplossing, eene reden is, 
om deze lagen van ontginning uit te sluiten. Mijn oor- 
deel is bepaald ontkennend. De waarde toch eener kool- 
soort hangt voor de aanwending in Oost-Indië af van 
haar warmtegevend vermogen onder den stoomketel, en 
welligt later van hare geschiktheid tot gasbereiding, en met 
deze beide eigenschappen zie ik niet in dat de uitkomst 
der potaschproef in eenig verband staat. 
Daar nu van de thans in beschouwing zijnde koolsoorten 
nog van geene het koolstofgehalte beneden 70% werd ge- 
vonden, en daar de kool in het algemeen zeer gaaf, dat 
is: weinig brokkelig en dus geschikt is om te worden vervoerd 
en overgeladen, zou houd ik de kool uit het kolenveld 
van boekit Soenoer allezins de ontginning waard. Even als 
men in de mijn Oranje-Nassau reeds lagen, die vroeger 
geêxploiteerd werden, wegens minder goede hoedanigheid 
verlaten heeft, zoo zal ook hier de ondervinding leeren, 
welke van de in ruimte voorhanden lagen de ontginning 
het meest zullen beloonen !). 
Na de ontginbaarheid der koollagen uit dit bekken te 
hebben betoogd, is thans de gewigtige kwestie aan de beurt, 
hoe de kool af te voeren naar zee? Uit de bijgevoegde 
kaart blijkt, dat er een weg te water bestaat van Soeban af 
1) Zie verder over de uitgebreidheid der lagen en de hoedanigheid der 
kolen het « Aanhangsel" achter deze bijdrage. 
