207 
Beschouwen wij thans de gelegenheid van afvoer van 
Pananding tot aan zee. 
Even boven Pananding, daar waar de Rindoehati, de 
Kamoemoe en Panawej te zamen vloeijen heeft de rivier groote 
breedte, maar is de vaart zeer belemmerd door eene groote 
bank van rolsteenen. Op dit punt moet eene vrij belang- 
rijke opruiming plaats hebben. Verder rivierafwaarts wordt 
de vaart steeds beter, maar nog dikwijls wordt zij belem- 
merd door vast gevaren boomen, bamboestruiken (roempoens) 
en inlandsche vischinrigtingen. Al deze beletselen moeten 
opgeruimd worden, hetgeen na of gedurende den regentijd 
niet veel moeite zal kosten, daar bij hoog water veel door 
den stroom wordt weggevoerd. De vaart eenmaal schoon 
zijnde, moet door een streng toezigt over den oever en het 
tijdig omhakken van overhangende boomen en bamboe- 
struiken, verdere versperring zooveel mogelijk worden voor- 
komen. 
De diepte is zeer ongelijk maar ook in tijd van droogte 
genoegzaam om den afvoer door middel van ondiep gaande 
laadbooten te doen plaats hebben. 
Van Pananding tot Passer-Benkoelen bedraagt de afstand, 
langs de rivier gemeten, ongeveer 54,800 ned. el of ruim 
22} java palen. 
De mond der Benkoelen-rivier, die zich voortdurend noor- 
delijk verplaatst, is grootendeels in het duinzand verloopen 
en geheel ongeschikt om aan eenig vaartuig toegang te 
verschaffen tot de zee. 
Er is thans, voor zoo ver ik kan nagaan, keuze tusschen 
slechts twee middelen, om de kolen van Passer-Benkoelen 
te brengen aan boord der zeeschepen, namelijk: overland 
langs den deels bestaanden en deels nog aangelegd worÓ- 
denden weg naar Passer-atjè aan de Poeloebaai; of wel: 
door voor de hoofdplaats aan de zijde van Passer-Ben- 
koelen, dat is in de bestaande bogt der kust voor het fort 
Malbourough een haven te maken voor schepen, bestemd 
om de kolen te halen. 
