209 
Zoo lang aan dit werk geene uitvoering is gegeven, acht 
ik als de beste wijze van afvoer de volgende: van de mijn 
tot aan het bevaarbaar deel der Kamoemoe over land, een 
afstand van ongeveer 4 java palen, verder te water tot 
Passer-Benkoelen over eene lengte van bijna 25 palen, en 
van hier weer te land naar Passer-atjé aan de Poeloe-baai 
11 à 12 palen. 
De geheele lengte van den afvoerweg bedraagt dus bij- 
na 41 java-palen waarvan 25 te water en 16 te land. 
De afstand van de mijn Oranje-Nassau in de zuid- en 
oosterafdeeling van Borneo tot Bandjermasin bedraagt, 
langs den waterweg gemeten, die de kolenvaartuigeu vol- 
gen, 61 paal. De onkosten op dat vervoer bedragen 5 
gld. per ton kolen. In verhouding zou dan het vervoer van 
25 paal te water kosten f 2.015 per ton. Daar echter een 
deel der rivier op Borneo voor grootere vaartuigen bevaar- 
baar is, in welke uit de laadbooten wordt overgeladen, 
zoo zullen in Benkoelen de kosten voor het vervoer te 
water, dat geheel in ondiep gaande booten moet geschie- 
den, waarschijnlijk hooger komen. Tot grondslag der be- 
rekening van de kosten van vervoer over land, dienden 
mij de volgende gegevens. 
Eene gewone pedatti met een karbouw bespannen kost 
te Benkoelen gemiddeld 120 gld, laadt 4 tot 5 pikols, kan 
dagelijks een afstand afleggen van ongeveer 12 palen, wan- 
neer de wagen beurtelings beladen en leeg is, en men 
moet rekenen dat pedatti en karbouw in drie jaar on- 
bruikbaar zijn geworden. Verder wordt aan den voerman 
7 gld. 's maands betaald. 
Ik zou voor den afvoer verkiezen wagens die minstens 
het dubbel laden, op vier of althans op drie wielen (zoo 
dat de karbouw niet al de schokken van den wagen te 
verduren hebbe) en bespannen met twee karbouwen. Ik 
stel den prijs van zoodanige pedatti met een span kar- 
bouwen op 200 gld., en reken dat de voerman wegens 
meerdere zorg voor zijn tweeden karbouw, 10 ’s maands 
zal ontvangen. 
DL. XXII 14 
