216 
Dat deze aanname niet gewaagd is blijkt uit het volgende. 
Van de drie in Oranje-Nassau voor stoomkolen ontgonnen 
wordende lagen en van de Benkoelen-kolen uit een der 
lagen nabij Soeban zijn door het Mijnwezen, namens bet 
Gouvernement monsters kolen gezonden naar de K. K. Geo- 
logischen Reichsanstalt te Weenen. In het chemisch fabo- 
ratorium dier inrigting is door Karl Ritter von Hauer eene 
analyse gemaakt dier kolen, waarvan de uitkomsten zijn 
gepubliceerd in den XI® jaargang, 1858 n° 1, der jaar- 
boeken van genoemde Reichsanstalt, en daaruit blijkt dat de 
warmte-eenheden, bij verbranding ontwikkeld, bedragen 
voor de kolen van: 
Oranje-Nassau van laag A 6079 warmtegevend vermogen 
» » G 5905 » 
» » D 6102 » 
voor de kolen van nabij 
Soeban in Benkoelen, 6215 » 
zoodat, volgens de bevinding van dien scheikundige, de 
door hem onderzochte Benkoelen-kolen, meer warmtege- 
vend vermogen bezitten dan de stoomkolen van Oranje- 
Nassau. 
Deze bevinding behoeft niet te bevreemden, dewijl zij 
de Benkoelen-kolen boven die van Oranje-Nassau stelt, 
terwijl bij het Bureau van het mijnwezen werd bevonden dat 
hare kwaliteit iets minder was, want in het kolen-terrein 
van boekit Soenoer komen verscheidene kolenlagen voor, 
wier kolen à priori kan worden aangenomen, dat zij niet 
volkomen dezelfde hoedanigheid bezitten. 
Het warmtegevend vermogen van de kolen van het ter- 
rein van boekit Soenoer mag dus veilig gelijk worden ge- 
steld met dat der Borneo stoomkolen en dewijl de overige 
goede eigenschappen dier Borneo-kolen ook eigen zijn aan 
de Benkoelen-kolen, mag men, met het oog op eene 
eventuele ontginning van het kolen-terrein van boekit Soe- 
noer, aannemen dat daarin kolen voorkomen, welke even 
goed voor stoomgebruik zullen zijn, als die van Oranje-Nassau. 
