264 
„de nabijheid en in onmiddelijke aanraking met de plant 
» brengt. 
»Als 400 pond korrelsen 10,009 pond stroo — 100 pond 
»potasch en 50 pond phosphorzuur tot hunne ontwikke- 
» ling behoeven, en een hectare lands die 100 pond potasch 
„en 50 pond phosphorzuur tu oplosbaren opneembaren toe- 
»stand bevat, dan zijn die hoeveelheden voldoende om den 
»oogst zoo veel te doen opbrengen; bevat het land twee- 
» maal of honderdmaal zooveel, dan wachten wij twee of hon- 
„derd oossten … . . Dat hebben wij geleerd. Daf alles 
vas eene grove, noodlollige dwaling geweest Wij hebben uit 
»de werking, welke het water en het koolstotzuur op de 
» gesteenten uitoefenen, tot de werking van beide op de 
» bouwwaarde besloten, maar dre gevolgtrehkeng is valsch. 
„Er bestaat in de scheikunde geen wonderbaartijker ver- 
„schijnsel, geen dat alle menschelijke wijsheid zoo zeer be- 
»schaamd maakt,als dat, hetwelk de verhouding van eenen 
» voor den plantengroei geschikten akker of tuingrond ver- 
» toont. 
„Een ieder kan zich door de eenvoudigste proefnemin- 
» gen overtuigen, dat, bij het filtreren van regenwater door 
„»akkergrond of tuingrond, dit water geen spoor van po- 
»tasch, van kiezelzuur, van ammontak, van phosphorzuur 
„oplost; dat de aarde van al de plantenvoedende stoffen 
» welke zij bevat, daardoor geene verliest. De meest aan- 
„houdende regen is niet in staat, aan de tanderijen , behal- 
» ve door werktuigelijk wegspoelen, eene der hoofdvoor- 
» waarden van vruchtbaarheid te ontnemen. 
»De akkerkruim houdt echter niet slechts vast, wat zij 
»van plantenvoedende stoffen cenmaal bevat, maar haar 
» vermogen, om voor de planten te behouden, wat deze 
„behoeven, gaat nog veel verder. Als regen, of eenig an- 
»der water, hetwelk ammoniak, potasch, phosphorzuur , hie- 
» zelzuur in opgelosten toestand bevat, met bouwaarde in 
v aanraking gebragt wordt, dan verdwijnen die stoffen bijna 
» oogenblikkelijk uit de oplossing; de bouwaarde ontneemt 
