271 
UI. De wortels der gewassen nemen niets op van de in 
den grond aanwezige, in water opgeloste deelên ; deze wor- 
tels vervullen hoogst waarschijnlijk de funktie, om, door 
middel van koolzuurafscheiding, zooveel van de bouwaarde 
optelossen en optenemen, als voor het gewas noodzakelijk 
is. Alle stoffen welke dit niet zijn, worden door de wor- 
tels onaangetast in den grond teruggelaten. 
Het zijn voornamelijk deze drie stellingen, waarin ik de 
meest belangrijke punten van het aangehaalde stuk meen 
te hebben zamengetrokken, welke tot grondslag mijner na- 
sporingen hebben gediend; de waarde dezer stellingen willen 
wij thans nader in oogenschouw nemen. 
Stelling L. »Het regenwater is, ook bij langdurige inwer- 
king, niet in staat om van eenen bouwgrond eenige vrucht- 
baarmakende bestanddeelen optelossen en wegtevoeren , en 
als een onmiddelijk gevolg hiervan, is de bepaling der in 
water oplosbare bestanddeelen van eenen bouwgrond, zoo- 
als dat tot heden toe geschiedde, in den meest strikten zin 
des woords volkomen onjuist. ” 
Wat het chemisch analytisch resultaat dezer stelling be- 
treft, zoo had dat voor mij eene te mindere waarde, om- 
dat, bij het analyseren van bouwgronden, deze steeds on- 
middelijk werden uitgetrokken met door een weinig zout- 
zuur, zuur gemaakt water en de opgave hoeveel van eenen 
grond in water oplosbaar was, steeds in aanmerking ge- 
nomen de zeer lange tijd die hiertoe vereischt werd, waar- 
bij men dan nog niet eens juiste cijfers verkreeg, als ge- 
volg van later te vermelden oorzaken, is onnoodig geacht 
geworden. 
Wat het feit op zich zelve betreft: dat er namelijk niets 
van de voedende bestanddeelen der gronden, door enkel 
water zoude uit getrokken worden, zoo komt mij dit op grond 
van gedane proefnemingen, niet aannemelijk voor. 
Deze uitspraak grond ik in de eerste plaats op de za- 
menstelling van het sawah-water der assistent-residentie 
Buitenzorg b.v. : water dat van de toppen der bergen, 
