280 
„bewezen het ten overvloede. Wat zien wij dus gebeu- 
„ren? De bestanddeelen der bouwaarde, verhouden zich 
„in dezelve juist, zooals ieder bestanddeel afzonderlijk zich 
„met andere ligchamen vermengd verhouden zal. De 
„bouwaarde bezit dus de aangegevene eigenschappen niet 
„omdat het bouwaarde is, maar alleen omdat de stoffen 
„waaruit zij is opgebouwd, haar deze eigenschappen on- 
„vermijdelijk moeten mededeelen. Eene afzenderlijke en 
„geheimzinnige kracht behoeft hier dus ter verklaring 
„niet ter hulp te worden geroepen.” 
Gaan wij thans over tot de beschouwing der tweede 
stelling, luidende aldus: 
„De bouwaarde is met de gave bedeeld, om uit eene 
„oplossing van velerlei verbindingen, alleen diegene te 
„kiezen en te binden, welke zij tot eene behoorlijke voe- 
„ding der gewassen behoeft; zij houdt deze terug naarmate 
„harer behoefte, zoodat wanneer b. v. potasch vereischt 
„wordt, zij uit eene oplossing van een potaschzout zooveel 
„neemt, als zij noodig heeft en kalk loslaat, welke laatste 
„zich aequivalentsgewijze in de plaats der potasch stelt en 
„als een kalkzout uitgedreven wordt, (b. v. Cl. K. wordt 
„dan «Gl. Ca)” 
Deze stelling, welker aard en uitgestrektheid, ik schrede 
voor schrede onderzocht heb, leidt hierbij, oppervlakkig 
beschouwd, in de daad tot hoogst verrassende uitkomsten , 
gelijk uit het volgende blijken moge. 
[ gram zwak gegloeid chloorpotassium werd in 5 N. O. 
water opgelost en over 2} N. O. van een lossen humus- 
grond, die in een naauw maar hoog trechtervormig glazen 
vat bevat was, gegoten; men spoelde na volkomenene uit- 
lekking eenigen tijd met gedistilleerd water na, verdampte 
de verzamelde vochten en bepaalde in het residu den kalk 
door oxalas ammoniae en hierna, met inachtneming der 
hiertoe voorgeschreven regelen, de potasch op de bekende 
