284 
ren kleigrond overeen. Van 1,04 gr. in 5 N. O. water op- 
geloste phosphas-ammoniae toch, werden door deze soort 
van grond, na als boven behandeld te zijn, slechts weder 
teruggegeven 0,140 gr. phosphorzuur. Bij het nemen dezer 
proeven had nog het volgende plaats. Terwijl het door 
den zwaren kleigrond loopende vocht waterhelder was, was 
dat hetwelk door den humusgrond filtreerde, donkergeel 
van kleur en na verloop van eenigen tijd vlokachtig troe- 
bel en stinkend geworden, eigenschappen welke deze vloei- 
stof te danken had aan in rotting verkeerende humuszuren 
en ammonia. Verder verschilden de twee vloeistoffen nog 
in zamenstelling als volgt: 
De phosphas ammoniae-houdende vloeistof, welke door 
den zwaren kleigrond geloopen had, bevatte geen spoor van 
humuszuur, ammonia of ijzeroxydule, maar wel eene be- 
duidende hoeveelheid kalk. 
De met hetzelfde zout bedeelde vloeistof echter, welke 
door den humusrijken grond gefiltreerd was , bevatte behalve 
het humuszuur en iĳzeroxydule, eene ruime hoeveelheid 
ammonia, doch daarentegen geen spoor van kalk. 
Wat de mate van het opnemend vermogen der aardsoor- 
ten betreft, zoo dient hieromtrent het volgende: 
Er is uitsluitend gewerkt met phosphas ammoniae, chloor- 
ammonium, chloorpotassium en nu en dan met ammonia 
liquida en is hierbij het volgende gadegeslagen. 
Het opnemend vermogen der bouwaarde vond het sterktst 
plaats ten aanzien van het phosphorzuur, daarop volgde 
de ammonia en dan de potasch. Daar waar eene oplossing 
van chloorammonium of chloorpotassium gebruikt is, werd 
ook altijd en onmiddelijk kalk uit de aarde afgescheiden. Al 
naar den aard der gronden, varieerde de sterkte van hun 
opnemend vermogen van '/, — 1 %; nimmer mogt deze 
eigenschap zoover gaan dat bijv. een procent der meerge- 
noemde zouten uit de vloeistof werd teruggehouden; voor 
ammonia alleen was het opnemend vermogen weinig. Dat 
verder dit vermogen gering is, wordt ook nog bevestigd 
door de volgende proef : 
