285 
Eenige kilogrammen sawah-water, dat op 1 kilogram 
0,028 gr. aan phosphaten bevatte, werd door eenen soort- 
gelijken humusgrond, als vroeger reeds aangegeven is, ge- 
filtreerd, en deze hierna uitgespoeld met water. Na eene 
genoegzame verdamping der verzamelde vochten, vond men 
per kilogram water nog ongeveer 0,020 gr. aan phospha- 
ten, zoodat slechts 8 milligrammen van deze, per kilogram 
water waren opgenomen geworden. Dat dus het opne- 
mend vermogen der bouwgronden van stoffen, welke men 
algemeen aanneemt dat zij behoeven, tusschen zeer naauwe 
grenzen besloten is, is uit de hieromtrent gedane proef- 
nemingen ten duidelijkste gebleken. 
Ten aanzien nu der eigenaardige gave welke de gronden 
bezitten zouden, om uit eene vloeistof, waarin zouten op- 
gelost zijn, die bases of zuren terug te houden, welke zij 
van noode hebben en in hunne plaats diegene aequivalents- 
gewijze los te laten, welke zij minder noodig hebben, ver- 
oorloven wij ons den lezer nog het volgende onder de 
aandacht te brengen. 
Het is bij de scheikundigen wel bekend, dat sommige 
chloruren en andere zouten de eigenschap bezitten om op 
andere zouten, welke in zuiver water onoplosbaar of ten- 
minste weinig oplosbaar zijn, oplossend te werken. On- 
zijdige soda en potaschzouten benevens het chloorammo- 
nium b. v. bevorderen zeer de oplosbaarheid van het gips, 
krijt enz. Op grond dezer omstandigheid, gevoegd bij wat 
het onderzoek mij aangaande de geringe mate van het op- 
nemend vermogen der bouwgronden geleerd had, kwam- 
bij mij de gedachte op, of bij het behandelen van bouw- 
aarde met eene verdunde oplossing van chloorpotassitum of 
chloorsodium enz., waarbij potasch opgenomen en kalk 
zoude losgelaten worden, hier wel aan eene werkelijke 
stofwisseling zoude mogen worden gedacht, en bepaaldelijk 
of niet veeleer eene eenvoudige oplossing der kalkzouten, 
in de bouwaarde bevat, door deze chloruren veroorzaakt, 
in het spel was. 
