289 
verbindingen van iĳzer, kalk, magnesia enz. in die bouw- 
aarde aanwezig, gebonden kan worden, juist zooals dat 
altijd plaats grijpt, wanneer men bij ijzer, kalk of magne- 
siazouten een phosphorzuurzout voegt. Dat deze nieuw 
gevormde phosphaten zich nu moeijelijk meer door water 
laten uitspoelen, is een natuurlijk gevolg van den onver- 
mijdelijken overgang der in water oplosbare phosphaten in 
daarin onoplosbare. 
IL. Bij de ammoniazouten en de vrije ammonia ligt eene 
soortgelijke werking ten grondslag; b. v. — van phosphas 
ammoniae wordt een deel phosphorzuur door de bouwaarde 
opgenomen, zooals in Ï aangegeven is — of wel door in- 
werking van kalk enz. een weinig ammonia uit hare ver- 
bindingen losgemaakt; de vrijgewordene ammonia, zal zich 
voor een deel vereenigen met de in alle bouwgronden 
voorkomende humusachtige ligchamen, een ander deel zal 
opgenomen worden door de aanwezige aluinaarde, zooals 
dat door eenige Engelsche scheikundigen is aangetoond. 
Eenmaal in dien toestand overgebragt, laat ook zij zich 
nu moeijelijk meer door zuiver water verwijderen. 
HL De in de bouwaarde voorkomende en in zuren op- 
losbare kalkverbindingen, worden door in water opgeloste 
chloruren van potasch en soda uitgespoeld, om reden deze 
veel meer oplossend ten aanzien dezer kalkzouten werken, 
dan zuiver water vermag te doen. Dit laatste is zóó waar, 
dat men door een aanhoudend uitspoelen van bouwaarde 
met genoemde chloruren, in korten tijd al de in zuren 
oplosbare kalkzouten aan den grond ontnemen kan, zoo- 
als blijkt uit het volgende: Van eenen tot een zeer fijn 
poeder gewreven en dus gelijkmatig zamengestelden en 
daarna gegloeiden bouwgrond, werd het in een zuur op- 
losbare kalkgehalte bepaald; dit laatste bedroeg 0,819 %. — 
door uitspoeling nu van dezen grond met eene oplossing 
van Ghloorkalium en bepaling van den kalk door oxalas 
ammoniae verkreeg men 0,798 %. Dat een deel dezer potasch 
of sodazouten den grond als het ware zal blijven aankleven 
DL. XII. 1 
