526 
te zitten en slapen, en eindelijk uit houten, aan den 
bovenkant concaaf uitgesneden stukken hout in den vorm 
van stoeltjes (affia), waarop slapende de nek rust en die 
meestal vrij kunstig zijn uitgesneden. Grove aarden pot- 
ten van eigen maaksel, ijzeren door ruilhandel verkre- 
gen brood-pannen, houten spatels (Adoear) om sagopap 
te bereiden, eene soort van zeef (Assoesseer), kooklepels 
(Kate), kommetjes van kokosdop (Sobek), mandjes van 
bamboe (Nauën), lepels van parelmoer en schelp (Ossis) 
en kleine messen (Rawie) maken het kookgereedschap uit. 
Velen dezer voorwerpen zijn vrij zuiver bewerkt en aar- 
dig besneden. 4 
Sago en visch is het hoofdvoedsel dezer menschen; de 
Sago wordt tot eene stijve pap gekookt (papeda in de Mo- 
lukken) en in stede van zout, hier een onbekend artikel, 
met wat zeewater pikant gemaakt. Visch eet men meestal 
gedroogd of wel boven kolenvuur gepoft. Buitendien 
eet de Papoe ook alle mogelijke diersoorten, die de jagt 
of het toeval hem in handen levert, zoomede de boven- 
genoemde vruchten en groenten, die in de tuinen aange- 
kweekt worden. Varkensvleesch eten diegenen alleen, 
welke buiten aanraking zijn gebleven met belijders van 
het Islamisme. Vuur maakt men door het tegenelkan- 
der wrijven van twee stukjes hout, waarvan het eene zacht 
en het andere hard van vezel is. Velen onder de Papoes, 
voornamelijk de Koranos, zijn liefhebbers van sterken 
drank, dien zij echter niet zelven weten te bereiden. Dat 
het gebruik van Sirih (zonder gambir) zoo algemeen zoude 
zijn als de heer de Bruyn Kops beweert, moet ik ten 
stelligste tegenspreken; het zijn meestal ook weder alleen 
de hoofden, die deze gewoonte van de Ternataansche en 
Tidoreesche handelaars hebben overgenomen. Daarentegen 
is het tabakrooken vrij algemeen, in den vorm eener lompe 
sigaar. De tabak is van vrij goede kwaliteit, wordt in 
langwerpige rollen van 5 tot 5 ponden zwaarte te koop 
gebragt en zoude stellig bij eene meer rationeele aanplant 
