460 
maakt, die op de onderscheidene belangrijke terrein-voor- 
werpen gerigt zijn. De onderlinge snijpunten dezer visier- 
lijnen geven de ligging dier voorwerpen op het plan aan. 
Bij vlugtige verkenningen is het niet altijd mogelijk, om 
deze geregelde wijze van werken te volgen en ziet men zich 
somtijds verpligt, zich tevreden: te stellen met het schetsen 
op het oog van eenige perspectieven, (landverkenningen) , ver- 
bonden aan hoekmetingen met den meetcirkel of theodo- 
liet, op de wijze der hydrographische verkenningen en waar- 
door de betrekkelijke stand van de verticale lijnen, gaande 
door voorname punten van het terrein, wordt bepaald. 
Door het nemen dezer hoeken ontstaat de mogelijkheid. 
om de schetsen te verbeteren en de fouten te beperken tot 
des te naauwer grenzen, naarmate de verticalen, die het 
panorama in afzonderlijke stukken verdeelen, digter bij el- 
kander zijn gelegen. 
Deze werkwijze der hydrographen werd door de officieren 
belast met de militaire verkenningen, onder anderen door 
den kolonel Leblane gevolgd, welke laatste, in stede van 
zich daarbij van verdeelde cirkels te bedienen, zijn pot- 
lood gebruikte, op armslengte van het oog gehouden, en 
daarmede de coördinaten schatte van de onderscheidene 
in het oogvallende voorwerpen; de toepassing dezer werk- 
wijze vordert echter eenige geoefendheid in het teekenen 
en ten einde deze minder noodzakelijk te maken, was het 
natuurlijk, dat men zijne toevlugt nam tot perspectieven 
met de Camera Clara genomen. 
In 1851 bood de kapitein der genie Laussedat, schrijver 
van de memorie over welke dit rapport handelt, een werk 
aan, ever het gebruik der Camera Clara bij topographt- 
sche verkenningen, dat door iet comitté van fortificatien 
werd goedgekeurd en waarin voor het eerst de hoogst een- 
voudige bewerkingen zijn uit cen gezet, welke leiden tot 
de constructie van het plan van een panorama, waarvan 
twee perspectieven zijn genomen op de uiteinden van eenen 
basis van bekende lengte en rigting. 
