481 
halve de voorbijgangen voorbij de zon, niet op alle tijden 
van ons jaar gezien kunnen worden. 
Om dit eenigzins duidelijk te maken, verbeelde men zich, 
dat de omtrek eener ronde tafel de loopbaan der aarde 
voorstelt. In of eigentlijk nabij het middelpunt van dien 
omtrek bevindt zich de zon. Beweegt zich nu een andere 
planeet in den tijd van 19.7 dag in een anderen doch 
kleineren kring om de zon, dan zal die kring geheel in 
het vlak van de tafel kunnen liggen of wel daarmede een 
grooteren of kleineren hoek maken, als wanneer de helft 
van dien kring boven en de andere helft beneden de tafel 
sclegen is. 
Ligt die kring geheel in het vlak der tafel, dan zal de 
bedoelde planeet nooit tusschen de aarde en de zon kun- 
nen doorgaan, zonder zich uit de aarde gezien, eenige 
uren op laatstgemelde te projecteren, en het is ligt te be- 
rekenen, dat dit elke 21 dagen eens, dus 17 à 18 maal 
in het jaar moet plaats hebben. Geheel anders is het ge- 
val, als de loopbaan der bedoelde planeet een’ hoek met 
het vlak van de loopbaan der aarde maakt. Im dat geval 
kan het menigmaal gebeuren, dat de planeet, ofschoon 
tusschen de aarde en de zon doorgaande, echter niet uit 
de aarde op de zonneschijf gezien wordt, maar onder of 
boven haar doorgaat. ì 
Van de overige bekende planeten zijn er slechts twee, 
namelijk Mercurius en Venus, waarvan de loopbaan bin- 
nen die van de Aarde ligt. Daar nu beider loopbanen niet 
in het vlak der loopbaan van de aarde liggen, zoo zijn ook 
bij die planeten de doorgangen voorbij de zonneschijf betrek- 
kelijk zeldzaam. Gemiddeld worden in eene eeuw 15 zulke 
voorbijgangen van Mercurius waargenomen, ofschoon die 
planeet in datzelfde tijdsverloop 515 maal tusschen de 
aarde en de zon doorgaat. Van Venus kunnen gemiddeld 
16 voorbijgangen voor de zonneschijf in de 1000 jaar ge- 
zien worden, ofschoon zij in dat tijdsverloop zich 625 maal 
tusschen de aarde en de zon bevindt. Het is ook duide- 
DL. XXII 31 
