9 
heeten; maar eene stiptere opvolging werd in het afgeloopene 
jaar door betrekkelijk ruimere beschikking over fondsen moge- 
lijk gemaakt. 
Ook in de Britsch-Indische plantsoenen wordt de hier behan- 
delde ziekte waargenomen en als eene soort „kanker” beschouwd. 
Men zocht er de oorzaken in een vochtigen bodem, doch is 
daaromtrent ook geenszins eenstemmig. 
Ken gevoelige slag wordt toegebracht aan de groote indruk- 
ken, die wij van de vroegere rapporten uit Engelsch-Indië 
mochten bewaren, als wij de verslagen van den jongsten tijd 
en de hevige polemiek in dagbladen lezen. Deze herinnering 
is wel waardig de aandacht te vestigen van onze belangstellende 
landgenooten, die zich nu en dan waagden aan vergelijkingen, 
die niet ten voordeele van Java’s onderneming uitvielen en zelfs 
bij het Opperbestuur eene noodelooze bezorgdheid wekten. 
SV. 
Ontwikkeling. Groeiïikracht. 
De ontwikkeling der plantsoenen was bevredigend en over 
het geheel kan er een gunstiger getuigenis van worden afgelegd 
dan in het vorig verslag. Een aanzienlijk deel der vroeger 
zieke plantsoenen heeft zich hersteld en daarvan zal de pro- 
duktie-tijd nu slechts voor eenige jaren vertraagd zijn. Het 
laagst gelegen établissement, Lembang, vereischte buitengewone 
zorgen en kosten tot verbetering en onderhoud. Vroeger daar 
geplante koffij werd afgeschreven, omdat de bodem voor kultuur 
minder geschikt voorkwam. Toen het terrein ter beschikking 
werd gesteld van de kinakultuur, was het in een alang-alang 
veld veranderd en diende tot algemeene weide voor buffels enz. 
De grond was zoo hard en onhandelbaar geworden, dat er 
geen tijd en middelen overbleven om voor de eerste massale 
aanplantingen eene behoorlijke bewerking te verzekeren. In 
het afgeloopen jaar zijn die middelen echter in ruime mate 
verstrekt en heeft de geheele aanplant, van ruim 100.000 
kinaboompjes, eene afdoende restauratie ondergaan. Tusscher 
