76 
worden aan het houden eener voordracht over eenig onderwerp 
tot het gebied der Natuurwetenschappen behoorend. 
Daar het bestuur dit jaar geene voorstellen aan de beslissing 
der leden te onderwerpen heeft, gaat de voorzitter, die op zich 
genomen heeft in deze vergadering eene voordracht te houden 
over den onlangs uit Nederland herwaarts gezonden bazistoe- 
stel, nu hiertoe over, na alvorens het oudste lid van het be- 
stuur, den heer G. F. pe Bruur Kors, verzocht te hebben zich 
verder met de leiding der vergadering te willen belasten. 
Na op het tweeledige doel eener triangulatie, het praktische 
ten behoeve van topographische opnamen, en het theoretische 
ten behoeve van de kennis van de grootte en gedaante der 
aarde opmerkzaam gemaakt te hebben, geeft de heer OupeMans 
een historisch overzicht van de verschillende pogingen om de 
grootte van den omtrek der aarde te bepalen. Hij wijst er 
op hoe de graadmetingen der oudheid en middeleeuwen slechts 
als ruwe schattingen konden worden beschouwd en hoe zij hare 
beteekenis grootendeels verloren, doordien niet voor de juiste 
definitie der maat gezorgd werd, waarin het resultaat werd 
aangegeven. 
Hij deelt verder mede, dat Syerrivs in 1617 de eerste ge- 
weest was, die eene graadmeting door triangulatie had uitge- 
voerd, doch dat deze zich met betrekkelijk grove instrumenten 
behelpen moest, die in dien tijd nog niet van kijkers voor het 
juiste richten, noch van noniën voor de aflezing der verdee- 
ling voorzien waren; dat Prcarp in 1669 met zorgvuldig uit- 
gevoerde werktuigen, door hem voor het eerst van kijkers met 
draden in het brandpunt voorzien, eene dergelijke graadmeting 
in Frankrijk herhaalde en verder ook het benuttigen der trian- 
gulatie voor de topographie invoerde. 
Spreker herinnert, dat, toen het vermoeden, dat de aarde 
van den bolronden vorm afwijkt, door het meten van de lengte 
van den secundeslinger door Rroner te Cayenne tot zekerheid 
was gekomen, deze graadmetingen in de achttiende en negen- 
