118 
en deed den inwoners verstaan, dat ik eenige mannen noodig 
had om mij naar Koelikoe-mâna (°) te geleiden. 
De Papoea’s overlegden eenigen tijd onder elkander en zeiden 
mij vervolgens, dat het niet goed was daar heen te gaan: de 
weg was slecht, diepe rivieren moest men doortrekken, de 
bewoners der- bergen zouden mij dooden enz. enz. Ik zag, 
dat ik met woorden niets gedaan kon krijgen en maakte hun 
duidelijk, dat ik alleen naar Koelikoe-mâna zou gaan. Een 
klein kompas uit den zak halende, zeide ik: „dit ding zal mij 
den weg wijzen en indien mij iets overkomt, zal het slecht 
met de bewoners van Bongoe en Koelikoe-mâna afloopen…”” Na 
dit zeer ernstig gezegd te hebben, ging ik vast besloten op 
weg, zonder hoop echter mijn doel te bereiken. Het kleine 
doosje met de bewegelijke naald, mijne laatste woorden en 
mijne vastberaden houding schenen indruk op de Papoea's te 
maken. Binnen een kwartier uurs voegden eenige goed gewa- 
pende mannen -van Bongoe zich bij mij, te kennen gevende, 
dat zij mij wilden vergezellen en zouden verdedigen, indien de 
mannen van de bergen mij kwaad wilden doen. Op deze wijze 
deed ik mijn eerste uitstapje naar de bergstreken, hetwelk 
door verscheidene andere gevolgd werd. 
Daar ik bemerkte, dat onze levensmiddelen verminderden en 
niet kon verwachten voortdurend nieuwen toevoer van mijne 
buren te ontvangen, verdeelde ik hetgeen mij overbleef (rijst 
en boonen) in kleine hoeveelheden. Het gemis aan dierlijk 
voedsel was zeer merkbaar, vooral na de paroxismen der koorts. 
Tot nu toe (na een verblijf van vijf maanden) was het wan- 
trouwen der inboorlingen nog zoo groot, dat zij er niet toe kon- 
den besluiten, mij hunne vrouwen en kinderen te toonen, die bij 
mijne verschijning dadelijk de vlucht namen. Dit wantrouwen 
der Papoea's, de onvriendelijkheid, waarmede zij mij behan- 
delden, als ik hun omgang zocht, en bovendien de groote be- 
zwaren, die ik ondervond, als ik in de bergstreken wilde door- 
(*) Een dorp in de bergen. „Mâna” beteekent „berg. 
