tat 
breiding der sterrewacht te doen: wel sprak hij met Uvylen- 
broek over dit onderwerp, maar hetzij dat deze zijne hetoogen 
niet achtte, hetzij dat hij meende, dat voorstellen ter verbe- 
tering geene kans tot slagen zouden hebben, de zaak bleef zoo 
als zij was. De fout was hier weder in het gewone misver- 
stand gelegen, dat vakken zoo als sterrekunde, aardkunde en 
nog meer, zeer gevoegelijk als een bijvak aan iemand, die 
met een ander vak belast is, kunnen opgedragen worden. Dit 
misverstand heeft voor het doel van het hooger onderwijs: 
algemeene ontwikkeling der jongelingschap en bevordering der 
wetenschap, de nadeeligste gevolgen. 
Bij de tegenwoordige uitgebreidheid der natuurvakken is niet 
alleen eene vereeniging ondoenlijk, maar dikwijls eene splitsing 
bijna noodzakelijk, en wanneer tegenwoordig voor de sterre- 
kunde alleen drie leerstoelen aan eene universiteit bestonden, 
één voor theoretische, één voor praktische en één voor physi- 
sche sterrekunde, dan zou zulks bij een middelmatig aantal 
studenten niets te veel zijn. 
Ik bedoel dan nog hier door physische astronomie de studie 
van den physischen toestand der hemellichamen, (*) en ga 
uit van het beginsel, dat elk hoogleeraar in een praktisch vak 
de gelegenheid dient te hebben, zelf in dat vak werkzaam te 
zijn; dat dus de hoogleeraar in de physische astronomie een 
eigen observatorium voor dit vak ingericht hebben moet, waar 
hij zelf aan de uitbreiding der wetenschap werken kan en tevens 
aan de jongelingen, die het verlangen, den weg kan wijzen zich 
er praktisch in te bekwamen. Niet dat alle philosophiae stu- 
diosi physische astronomen behoeven te worden, maar het di- 
(°) En sluit dus de theorie der storingen, die vroeger ook dikwijls phy- 
sische astronomie genoemd werd, buiten. Ik geloof, dat de beoefening hier- 
van het best uitgesteld wordt tot na het verlaten der Akademie; zij dient 
in het stille studeervertrek te geschieden. Die geene genoegzame wiskun- 
dige kennis bezit, om, zich aan haar wijdende, zich zelf te helpen, moet 
er niet aan beginnen. Zij is ook meer een onderdeel der wiskunde dan der 
sterrekunde. 
