155 
en wel twee met zeer langen, twee met zeer korten omloops- 
tijd. En wat niet weinig merkwaardig was, van eene dezer 
kometen, die van Biela, sneed de loopbaan het vlak van die 
der aarde in een punt, dat van de loopbaan der aarde op een 
afstand gelegen was, slechts iets grooter dan de middellijn 
der aarde zelve. Kwamen dus de komeet en de aarde gelijk- 
tijdig op hetzelfde punt te recht, dan ware, in acht genomen 
het groote volume der kometen, een zamentreffen der aarde 
met de komeet te duchten, zoo al niet met de kern, dan toch 
met het omhulsel, en hetgeen thans als een belangwekkend 
verschijnsel zou tegemoet gezien worden , wegens den prachtigen 
vallende-sterren-regen, die zich waarschijnlijk aan ons oog zou 
vertoonen, was toen bij de domme menigte eene oorzaak van 
schrik en angst. Littrow, de beroemde direkteur van het ob- 
servatorium te Weenen, schreef in 1852 een werkje, voorna- 
melijk ten doel hebbende de menigte tot gerustheid terug te 
brengen, dat »de kometen in het algemeen en de vier voor- 
naamste in het bijzonder” ten onderwerp had. Hij deelde 
daarin in een zeer bevattelijken stijl al datgene mede, wat in 
dien tijd van de kometen bekend was en bestreed vooral de 
bijgeloovige vrees, uit de oudheid en middeleeuwen tot in onze 
eeuw doorgedrongen, dat de verschijning eener komeet voor 
de aarde en hare bewoners niets goeds voorspelde. Kaiser 
leverde in het begin van 1855 van dit werkje eene vertaling, 
zonder zijn naam anders dan slechts met ééne letter aan te 
duiden, en de opgang, dien dit werkje in ons land maakte, 
was zeker geen geringe spoorslag voor hem om op de baan 
van populair schrijver, waarop hij zich zou gemakkelijk bleek 
te bewegen, voort te gaan. 
Eene nieuwe aanleiding daartoe gaf de verschijning der ko- 
meet van Halley in 1855. In het begin van dat jaar gaf Kaiser 
over die komeet eene verhandeling uit, die een model van dui- 
delijkheid en volkomenheid tevens mag heeten en ook terecht 
bij zijne landgenooten een buitengewonen opgang maakte. 
Na eene inleiding, waar hij onder anderen eene zeer duide- 
