148 
De tweede afdeeling van dit deel, de beschrijving en afbeel- 
ding van den sterrenhemel tot titel voerende, bevat al datgene, 
wat een liefhebber noodig heeft voor eene eigen beschouwing 
van den sterrenhemel; het bij het werk gevoegd hemelplein 
wordt verklaard, de daarop aangewezen dubbele en verander- 
lijke sterren, nevelvlekken, sterrehoopen en nevelsterren aan- 
gegeven en tevens de middelen aangegeven om een aantal van 
dezelfde voorwerpen, die voor het bloote oog onzichtbaar zijn, 
toch met een kijker te vinden. Het werk bevat verder eene 
bijzondere beschrijving van elk der meest merkwaardige hemel- 
lichten" en wordt versierd met een stel keurige staalplaten, 
door zijn broeder gegraveerd, voorstellende de zonnevlekken, 
de planeten, waaronder Saturnus met zijne ringen, een paar 
kometen en verder eenige nevelvlekken, sterrehoopen en nevel- 
sterren en eindelijk met twee bijlagen, waarvan de tweede, 
bevattende inlichtingen omirent de kijkers en teleskopen als hulp- 
middelen tot eene naauwkeurige beschouwing der hemellichten, 
den liefhebbers der hemelbeschouwing vooral welkom is om de 
opgave van de prijzen en het vermogen van verschillende kij- 
kers, die voor eene naauwkeurige beschouwing der hemellich- 
ten kunnen worden aanbevolen. 
Voor hen, die niet zoo gelukkig zijn, zich zelf zulk eenen 
kijker te verschaffen, zijn aan het werk een stel prachtige 
platen toegevoegd, door den broeder van Kaiser, den voortref- 
felijken kunstenaar J. W. Kaiser, gegraveerd, welke ik u hier 
ter beschouwing aanbied... 
Het laatstgenoemde werk: »de geschiedenis der ontdekkingen 
van planeten”, kan als een vervolg op dit tweede deel van den 
Sterrenhemel beschouwd worden. Bij de verschijning der eerste 
uitgaaf van het tweede deel in 1845 waren van de asteroïden 
nog altijd het oude viertal, Ceres, Juno, Vesta en Pallas be- 
kend; sedert 58 jaar was dit getal stationnair gebleven en 
weinigen, zelfs onder de sterrekundigen, konden vermoeden 
dat dit getal nu weder, en wel met tamelijk rassche schreden 
zou aangroeien. De ontdekking van Astraea, den 8“ December 
