155 
Leiden bezocht, was hij over de inrichting van dezen kome- 
tenzoeker geheel in verrukking. Hij had zelf een of meer ko- 
meten ontdekt, doch had bij het zoeken daarvan, leunende 
tegen een dak en met een kijker los uit de hand, eene veel 
minder aangename positie gehad dan deze toestel toeliet. Over 
het algemeen was Kaiser in de kennis van instrumenten, de 
beoordeeling van hun vermogen en vooral de wijze, waarop 
zij gebruikt moeten worden om zuivere resultaten af te leiden, 
onovertroffen. 
Het zij genoeg hier slechts te herinneren aan zijne beoor- 
deelingen van het vermogen der verrekijkers, afkomstig van 
de voornaamste fabrieken van Europa, te vinden in het tweede 
deel van den »Sterrenhemel,” die ten gevolge had, dat de fa- 
brieken van het optisch instituut te Munchen en van Molteni 
te Parijs steeds te voldoen hadden aan bestellingen uit Neder- 
land; aan zijne kritiek over de universaal-instrumenten van 
Ertel, Repsold en Pistor en Martins, maar bovenal aan zijne 
uitstekende verhandeling over den mikrometer met dubbele beel- 
den van Airy, waarbij ik een oogenblik moet stilstaan, in de 
hoop niet te veel van uwe aandacht te vergen. Deze verhan- 
deling is mij altijd voorgekomen een der schoonste produkten 
van Kaiser’s kritisch vernuft te zijn. 
Ik wil van den inhoud alleen dit mededeelen, dat dit in- 
strument, door den grooten sterrekundige van Greenwich be- 
dacht en herhaaldelijk verbeterd, gedurende eene reeks van 
jaren op de sterrewacht aldaar gebruikt, onder Kaiser’s handen 
gebreken verraadde te bezitten, die de daarmede verkregen re- 
sultaten ten eenenmale onbruikbaar maakten, althans voor het 
doel, waarvoor het instrument bestemd was, namelijk het uit- 
meten, met de hoogst bereikbare nauwkeurigheid, van de mid- 
dellijnen van planeten. Kaiser wist echter middelen te beramen 
om die gebreken geheel en al onschadelijk te maken, en leverde 
metingen van die middellijnen, die thans zonder tegenspraak 
de nauwkeurigste zijn, die bestaan. En wat ik zelf er bij kan 
voegen, daar ik er bij tegenwoordig was, Kaiser ontwaarde de 
