164 
die er naast hangt. Men ziet er twee koepels met nagenoeg 
hemispherische daken op; van deze bedekt de kleinste den ou- 
den achtvoets-refractor, de grootste een nieuwen van grootere 
afmetingen. In de onderste verdieping merkt men een midden- 
gebouw en twee zijgebouwen op, die met het middengebouw 
vereenigd zijn. De beide zijgebouwen zijn de woningen, links 
die van den directeur, rechts die van de observatoren en den 
custos. De verbinding tusschen het middengebouw en het link- 
sche zijgebouw is tot meridiaanzaal ingericht, die tusschen het 
middengebouw en het rechtsche is de collegiezaal. Het mid- 
dengebouw bevat wijders gelijkvloers eene kamer voor den di- 
recteur en eene voor de bibliotheek, waar ook diegenen, die 
zich op het observeren toeleggen, gelegenheid hebben hunne 
waarnemingen te berekenen en op de tweede verdieping de 
zaal voor de instrumenten der marine, die op het obser vato- 
rium geverifieerd worden; voorts eene groote zaal, waar gele- 
genheid gegeven wordt zich met kleinere instrumenten te oefe 
nen en eindelijk twee kleine meridiaan-kamertjes, voor het 
gebruik van draagbare instrumenten ingericht. 
Ik zou te veel van uwe aandacht moeten vorderen, indien 
ik de eigenaardigheden, die in de inwendige inrichting der ster- 
rewacht door Kaiser zijn aangebracht, in bijzonderheden wilde 
beschrijven. De waarde van duizendtallen waarnemingen, ge- 
durende jaren arbeids verzameld, hangt dikwijls van eene 
kleinigheid af; een enkel onderdeel van het instrument, waar- 
mede zij gemaakt zijn, kan door eene onvolkomenheid in zijne: 
zamenstelling oorzaak zijn, dat al wat met het instrument ver- 
richt wordt, van minder gehalte is, dan anders het geval zou 
zijn en evenzoo is het met de methode gesteld, die bij het 
observeren gevolgd wordt. Verschillende hulptoestellen op het 
observatorium zijn naar Kaisers eigen vinding ingericht, in 
dier voege, dat de eischen, aan welke bij nauwkeurige waar- 
nemingen voldaan moet worden, met het grootste gemak ver- 
vuld worden. Over de inrichting der hoofdwerktuigen zelve 
moest eerst met de makers eene correspondentie gevoerd wor- 
