293 
maar daarvoor zal de scheikundige niet onafgebroken zijn tijd 
behoeven en indien de vastgestelde kina-aanplant is volbracht 
en slechts onderhoud en exploitatie vordert, zal de scheikun- 
dige, zoo noodig. zeer goed de direktie der geheele onderne- 
ming kunnen op zich nemen, te meer omdat deze dan in alle 
opzichten behoorlijk geregeld en onder een geoefend opzieners- 
en vast inlandsch personeel, gemakkelijker dan tot heden, te 
overzien en te kontroleeren zal zijn. 
Met recht is daarom de scheikundige, bij het besluit zijner 
benoeming, als de toekomstige vervanger van den tegenwoor- 
digen leider der onderneming aangewezen. 
$ VIII. 
mlot-beschouwingen. 
Alles te zamen vattende, mag met voldoening worden aan- 
genomen , dat de toestand der Gouvernements-kinakultuur re- 
denen tot tevredenheid geeft niet alleen, maar de tot heden 
verkregen uitkomsten de aanvankelijke verwachtingen ook over- 
treffen. 
Onmiskenbaar is het feit, dat met betrekkelijk weinig ka- 
pitaal en primitieve middelen . onder ongunstige omstandigheden, 
eene duurzame en soliede onderneming is lot stand gebracht, 
die voortaan met elk jaar klimmende winsten kan afwerpen. 
Er is eene bron geopend, die, de humaniteit bevredigende, 
welke aan de pogingen ter acclimatatie van den kinaboom op Java 
ten grondslag lag, de schatkist ruime vergoeding waarborgt 
voor jaren lange opofferingen en volharding en bovendien aan 
Nederland eene nieuwe, belangrijke markt verzekert van een 
kostbaar produkt, dat om zijne onmisbaarheid gestadig en 
steeds meer en meer aftrek zai vinden. 
De Direkteur der Gouvernements kina- 
onderneming, 
K. W. VAN GORKOM. 
Baxporxe, 15 Januari 1875. 
