519 
daarvoor en daarna even als te Batavia van 8% v. m. tot 18 n. 
m. om de vijf minuten werd waargenomen: het liet zich ver- 
wachten, dat de beweging van de magneetnaald in den regel 
op beide plaatsen. dezelfde zoude zijn en indien dit uit de 
waarnemingen van enkele dagen blijken mocht werkelijk het 
geval te zijn, zoo zoude de normale gang van de magneetnaald, 
welke voor Batavia door de langere reeks waarnemingen ge- 
geven werd, als ook voor Buitenzorg geldig mogen aangeno- 
men worden. 
Van den 8“ tot en met den 14°" Dezember zijn de varia- 
tiën van de declinatie te Buitenzorg van 8% v. m. tot 14 n. m. 
om de vijf minuten waargenomen; bovendien is de richting van 
de magneetnaald op die dagen aldaar ook nog om 7“ v. m. 
en om 2%, 5%, 48 en 5“ n. m. waargenomen. 
De tijd, waarop de waarnemingen gedaan moesten worden, 
werd te Buitenzorg aangegeven door een chronometer, waar- 
van de correctie bepaald werd door tijdsbepalingen, welke in 
die dagen aldaar door den heer Woldringh, assistent bij de 
Geographische Dienst, met een universaal-instrument gedaan 
werden; te Batavia werd de waarnemingstijd aangegeven door 
eene zeer geregeld loopende astronomische pendule van Hohwü. 
De waarnemingstijd werd dus voor de twee plaatsen nauw- 
keurig genoeg aangegeven om te mogen aannemen, dat de 
waarnemingen op beide plaatsen gelijktijdig gedaan zijn. 
Te Buitenzorg zijn de waarnemingen gedeeltelijk door mij 
zelven, gedeeltelijk door een Javaanschen assistent gedaan; de 
buitengewone aflezingen van de declinatie-magneet op het ob- 
servatorium te Batavia, gedurende een en twintig dagen van 
St v. m. tot 1* n. m. om de vijf minuten, zijn grootendeels 
door eenzelfden persoon, namelijk den 1" Javaanschen assis- 
van het observatorium, gedaan. 
Om te kunnen nagaan, of op 12 December 1871 iets bij- 
zonders in de beweging van de magneetnaald heeft plaats ge- 
had, is het in de eerste plaats noodig den normalen dagelijk- 
