523 
eene regelmatige beweging naar het oosten, gemiddeld 0/10 
per vijf minuten bedragende, mag aannemen. Ik zal beginnen 
met te onderzoeken, in hoeverre de beweging van de magneet- 
naald, wat de richting betreft, gedurende de zonsverduistering 
al dan niet normaal is geweest. 
De waarnemingen, op den 12%" December om de vijf minu- 
ten gedaan, toonen aan, dat de magneet zich gedurende de 
zonsverduistering, zoowel te Batavia als te Buitenzorg, regel- 
matig oostwaarts bewogen heeft. Van 9® 5m tot 128 5m is de 
stand van de magneetnaald op ieder der waarnemingsplaatsen 
57-maal afgelezen; hieruit kan dus voor 56 tijdsverloopen van 
vijf minuten de beweging van den magneet gedurende de zons- 
verduistering worden afgeleid. Nu is te Batavia 26-maal eene 
beweging naar het oosten en slechts éénmaal eene beweging 
naar het westen waargenomen, terwijl de magneet zich 9-maal 
gedurende vijf minuten, tusschen twee opvolgende waarnemingen 
verloopen, niet verplaatst heeft. De beweging naar het westen 
werd waargenomen tusschen 108 50" en 10° 55 en bedroeg 0/.22. 
Te Buitenzorg is 26-maal eene beweging naar het oosten en 
slechts 4-maal eene beweging naar het westen waargenomen, 
terwijl het 6-maal voorgekomen is, dat de magneet gedurende 
vijf minuten niet van stand veranderd is. Eene westwaart- 
sche beweging werd waargenomen : 
tusschen 9t 15" en 9 20 ten bedrage van 0/.06 
5 GE DANE EK los En » » 0.06 
» 10305 57405571 » » 0.15 
» 10 BR 0 40 4 » » 0.13 
Daar de normale oostwaartsche beweging van den magneet 
gedurende een tijdsverloop van vijf minuten slechts zeer lang- 
zaam was, namelijk niet meer den */,o minuut boogs, en bij iedere 
waarneming lichtelijk eene fout van */,, minuut boogs kan ge- 
maakt zijn, zoo is het mogelijk, dat, ook bij volkomen nor- 
male beweging van de magneetnaald, alleen ten gevolge van 
waarnemingsfouten nu en dan bij een der waarnemingen den- 
