410 
indruk, dien het op de bevolking maakte, was groot; niet al- 
leen dat alle oude inwoners er van weten te spreken, maar 
op sommige plaatsen, zoo als te Kwala Kapoeas, waar de asch- 
regen langer en sterker geduurd moet hebben dan op eenige 
andere plaats, nemen de oude inwoners deze gebeurtenis als 
uitgangspunt hunner tijdrekening en spreken van zooveel jaren 
vóór of zooveel jaren na den aschregen. Van genoemde plaats 
wordt bericht, dat de regen niet minder dan zeven dagen ge- 
duurd zou hebben en dat alles met asch bedekt was. Te 
Tanah Laut werd de aschregen voorafgegaan door zware slagen 
als kanonschoten. De hemel was gedurende drie dagen don- 
ker en de zonneschijf slechts even zichtbaar, terwijl de asch 
gedurende dien tijd als een zware regen neerviel. Van gelijk- 
tijdige aardschuddingen werd echter nergens iets waargenomen. 
Ofschoon onze kennis van dit eiland nog zeer onvolkomen is, 
zoo weten wij er toch genoeg van, om de oorzaak van dit 
vulkanisch verschijnsel niet op het eiland zelf te zoeken. Was 
de aschregen het gevolg der uitbarsting van een ons nog 
onbekenden in het binnenland gelegen vulkaan, zeer ze- 
ker zouden zich daarbij nog andere verschijnselen geopen- 
baard hebben, die de toenmalige inwoners niet vergeten zou- 
den hebben. 
Daar in het jaar 1815 eene hevige uitbarsting van den Tem- 
hora op Soembawa plaats had, kan het geene gewaagde gis- 
sing heeten, den vermelden aschregen als een gevolg dezer uit- 
barsting aan te nemen. 
Vau 1815 af tot 1864 zijn de berichten omtrent waarge- 
nomen aardbevingen zeer onbestemd. Wel is waar wordt uit 
de Tanah Laut medegedeeld, dat eenige bewoners aldaar zich 
een drietal aardbevingen herinneren, als eene omstreeks 1844, 
eene in 1857 en eene in 1862, terwijl ook eenige bewoners 
van het oostelijk gedeelte der afdeeling Amoenthai, namelijk van 
de districten Batang Alai en Laboean Amas, van eenige waar- 
genomen schokken gewag maken, naar nadere bijzonderheden 
omtrent die verschijnselen ontbreken geheel en al. 
