442 
middel bedacht had om te kunnen beslissen, of de verandering 
van kleur aan ozon dan wel aan ammonia moet toegeschreven 
worden. Hij laat namelijk slechts een gedeelte van het roode 
lakmoespapier met ioodkalium doortrekken. Is er dan ammo- 
nia in de lucht, zoo zal niet alleen het met ioodkalium doortrok- 
kene gedeelte van het papier, maar ook het andere, blauw ge- 
kleurd worden, terwijl ozon alleen eene verandering van het 
eerste kan ten gevolge hebben. Hangt men dus het papier van 
Houzeau in de lucht op en vindt men, dat het met ioodkalium 
doortrokkene gedeelte van het papier verkleurt, terwijl het andere 
onveranderd blijft, dan mag men tot het aanwezig zijn van ozon 
in de lucht besluiten. De onzekerheid, waarin men bij het ge- 
bruik van het papier van Schönbein altijd is omtrent het he- 
sluit, dat men uit de waarnemingen afleiden mag, bestaat der- 
halve niet bij onderzoekingen met het papier van Houzeau 
gedaan. 
Met volgens het voorschrift van Houzeau bereid papier heeft 
de heer Herinca in de nabijheid van het spoorwegstation Tji- 
tajam proeven genomen in het vrije veld op een dag, waarop 
het niet onweerde. Hij vond, dat het met ioodkalium door- 
trokkene gedeelte van het papier, hetwelk zoo opgehangen was, 
dat het beschut was voor de stralen der zon en voor den re- 
gen, reeds na drie uren duidelijk blauw gekleurd was, terwijl 
Houzeau in de nabijheid van Parijs en Rouaan zoodanige ver- 
andering eerst na acht à twaalf uren waarnam, zoodat het 
ozongehalte van de lucht in de omstreken van Batavia waar- 
schijnlijk grooter is dan in Europa. Latere proeven, door den 
heer Herinca in het centrum der Europesche wijken van Ba- 
tavia genomen, gaven bijna dagelijks ozon in de lucht aan. 
De heer De Gavere wijst op het gewicht van de voortzetting 
dezer proeven in het belang van de hygiène, daar men in Eu- 
ropa waargenomen heeft, dat tijdens cholera-epidemiën het 
ozongehalte der lucht verminderde. De heer De Gavere heeft 
in 1866 te Groningen op de verschillende omgangen van den 
Martini-toren waarnemingen omtrent het ozon in de lucht ge- 
