460 
werkzame longen ; maar zij sterven spoedig, als men de lichaams- 
oppervlakte met olie bestrijkt, waardoor de huid in de on- 
mogelijkheid wordt gesteld, om gaswisseling te doen plaats 
vinden, wat bij deze dieren in ruime mate het geval is. 
Insecten ademen op. eene zeer bijzondere wijze. Langs de 
zijden van het lichaam zien wij bij deze dieren eenige kleine 
openingen, die in gangen voeren, welke den naam tracheên 
dragen. Als een insect wil vliegen, wordt in die gangen de 
lucht ingepompt, iets wat wij alle bij de meikevers, onder 
den naam van fellen, hebben waargenomen. Het geheele lichaam’ 
is met dergelijke gangen voorzien, en de funetiën, die bij de 
hoogere dieren de longen waarnemen, worden hier door het 
gangen-systeem vervuld, eene inrichting , waardoor zooals men 
later zal inzien, eene eigenlijke hloedsomloop van zelf vervalt. 
Bij vele eenvoudig ingerichte diersoorten is de ademhaling 
niet tot eene bepaalde plaats beperkt: bij de hoogere dieren 
is dat wel het geval. 
Daar wordt, in een betrekkelijk klein bestek, aan eene groote 
hoeveelheid bloed de gelegenheid gegeven, zich met de lucht 
in contact te stellen. Dat betrekkelijk kleine hestek is een 
gevolg van ploonng of van instulping. 
Beschouwen wij een oogenblik de geplooide ademhalings- 
organen, met andere woorden de Kieuwen. Die bloedroode, 
teedere weefsels, ter zijde van den kop der visschen, achter 
eene gewoonlijk harde plaat, het kieuwdeksel, verborgen, hebt 
Zij meermalen gezien. Zij ontleenen hunne bloedroode kleur 
aan den grooten rijkdom van kleine bloedvaten, die onder de 
zachte, dunne bekleedselen hun verloop hebben. Het schoonst 
zijn zij waarneembaar, terwijl de visch in helder water wordt 
gehouden, want in de lucht droogen de fijne blaadjes en draadjes 
op, schrompelen ineen, en daarmede houdt de ademhaling 
op. Kieuwen zijn organen, die alleen de geschiktheid bezitten 
om in het water de ademhaling te doen plaats vinden, of die 
ook bij enkele dieren voor ademen in de lucht geschikt zijn, 
