478 
Hoe onbepaald ook aangewezen in deze korte beschouwing, 
ziet men daaruit, dat de bronnen voor koolzuur-vorming door 
het gansche lichaam moeten worden ‚gezocht. Waar bloedva- 
ten zijn, die zuurstof aanvoeren kunnen, wordt die zuurstof 
met koolstof tot koolzuur verbonden. Het gansche lichaam 
is dus de plaats waar het essentiëele der ademhaling geschiedt. 
In de longen heeft slechts de uitwisseling van koolzuur tegen 
zuurstof plaats. 
Juist het tegenoverstelde gebeurt in de planten. Het kool- 
zuur dat in dierlijke organismen gevormd en daardoor afgege- 
ven is, wordt — we hebben het reeds gezien — door de planten 
opgenomen. De plant ontleedt dat koolzuur, neemt de daarin 
bevatte koolstof in hare weefsels op en geeft de zuurstof weder 
aan den dampkring af. Wij vinden die koolstof in de bestand- 
deelen der planten terug. Al, wat in het dier en in den mensch 
verbrand is tot koolzuur, wordt in de plant teruggebracht tot 
zijn oorspronkelijken vorm. Eene gewichtige, maar niel ge- 
waagde uitspraak. 
Met elke uitademing ademen wij een gedeelte der spijzen 
uit, die wij genoten, een gedeelte van het water, dat wij 
dronken. Door die eeuwigdurende uitademing, ook van wat 
onder andere vormen is ingevoerd, veranderen wij voortdurend 
en het is vrij goed bewezen, dat na ongeveer vier à vijf 
weken ons geheele lichaam is veranderd: veranderd van 
atomen, gelijk gebleven in vorm en uiting, dikwijls ook in 
denken en handelen. Alle stoffen zijn vervangen door andere, 
nu eens vermeerderd, dan verminderd, maar verloren is er 
niets. De stof is eeuwig: wat wij hebben gegeten en ge- 
dronken verlaat ons lichaam o.a. in den vorm van koolzuur 
en water, en van verbrandings-produkten, dikwijls rijk aan zuur- 
stof. De planten nemen vele van die stoffen op; in die planten 
worden ze verwerkt tot zuurstof, tot zaden, vruchten, enz. 
Die zuurstof adamen wij in. Die zaden, die vruchten worden 
door ons gegeten, en wat voor ons oneetbaar is, strekt lol 
voedsel aan de plantenetende dieren, die de voor ons onbruik- 
