16 



volgens de ingekomen berichten nagenoeg over geheel Java 

 gevoeld. De berichten zijn stellig over de uitgestrektheid van 

 Sumanap op het eiland Madura tot Tjiandjoer in de Preanger 

 Regentschappen, dat is over zeven graden lengte of 105 Geogr. 

 Mijlen. Zij schijnt zich het krachtigst te hebben geuit in de 

 Residentie Banjoemas tusschen het Diëng-plateau en Tjilatjap, 

 voorts te Paljitan en tusschen de hoofdplaats Kedirie en Toelong- 

 Agong. Ook te Samarang werden twee hevige schokken gevoeld. 



Wel mag het bevreemden dat wij onder deze officieele aardbe- 

 vingsberichten geene melding vinden gemaakt van Ambarawa, 

 en zou men geneigd zijn hieruit optemaken, dat de aardbeving 

 van Juli en in het algemeen die, welke de vlakte bij herhaling 

 zoo gevoelig hebben getroffen, een zeer locaal karakter hebben 

 en dus aan eene bijzondere oorzaak moeten woi'den toegeschre- 

 ven. Het bewijs dat de aardlieving van Mei wel degelijk in de 

 vlakte gevoeld is , vinden wij trouwens in hetzelfde 29ste deel 

 van het tijdschrift, maar in het rapport over de aardbeving van 

 Juli door Mr. S. J. C. W. v<^n Mussghenbroek, en wel in de 

 volgende bewoordingen : 



„In Mei 1865 werd hier eene zuiver horizontale beweging 

 opgemerkt, uit het oosten komende, blijkbaar onafhankelijk 

 van deze streek, en die mij naderhand gebleken is over geheel 

 Java, Bali en Lombok te zijn gevoeld." 



Uit het arehief van den onder-directeur der Genie te Willem I, 

 kreeg ik kennis van het volgende telegram, van daar gericht 

 aan den directeur der Genie te Batavia: 



Telegram van 20 Mei. „Gisteren avond (dus den 19den 

 Mei)", ten zes uur veertig minuten, tamelijk hevige te Banjoe-Bi- 

 roe en Willem I algemeen gevoelde aardschudding komende van 

 het zuidoosten (*) voorafgegaan en vooi-al vergezeld van zwaar 

 onderaardsch gedruisch. 



Ten 10 uur twaalf minuten, gedreun uit den zelfden hoek 

 zonder schok. Nergens noemenswaardige schade. Onbeduiden- 



(*) üit woord «zuidoosten" is doorgehaald maar niet verbeterd, er schijnt 

 dus omtrent de richting twijfel te hebben bestaan. 



