46 



de reede van Doehi of Doelaii, lerwLjl hel gelieel den naam van 

 Doela-baai bleef hehoiulen. 



Die l)aai was reeds bekend voor dal Taandain, Duela en Toeal 

 bestonden (Vaientijn nieuwe uitgave lil pag. 55) 



De Nederlandscbe aniblenaren begaven zicb in laler lijd liel 

 nieesl naar Key-Doehi, bel iniddenpunl van den handel en de 

 hoofdplaats van Klein-Key en leverden daarvan menige beschrijving. 



In 1856 verscheen voor Toeal de Naulikis, door den heer 

 FrELAAï handelaar van Singapore georganiseerd en aangevoerd, 

 en school daar eene Boegineesche nederzetting van lioogsl dub- 

 belzinnig karakter plat, in spijt van het in de nabijheid ge- 

 vestigde Hoofd van Toeal. 



Gregory vermeldt in zijn zeeniansgids Toeal eu hare reede 

 en schetst in zijne Molukkenkaart de biinienbaai, gedeeltelijk 

 door een eilandje afgesloten, wel niet geheel zuiver, doch in 

 allen deele herkenbaar, daarbij denkelijk gebruik gemaakt heb- 

 bende van de schets door den Nautilus ontworpen. 



Het bovenstaande is genoeg om aan te toonen, ilat de Princes 

 Marcueruie-uaai ons reeds lang bekend was, doch steeds als reede 

 van Toeala bleef aangeduid, en moet liet derhalve verwondering 

 haren dat de Vettor Pisani genoegzame aanleiding meende te 

 hebben, om eene reeds lang bekende en omschreven, ook in een 

 werk van meer algemeen buiten landsch gebruik, „Gregory 's Zee- 

 mansgids," opgenomen reede, als eerst nu ontdekt en voor de 

 scheepsvaart geopend voor te stellen, en daaraan een nieuwen 

 naam te geven. 



Tot zoover het zakelijke bericht dan den llesidenl van Ter- 

 nale, in substantie teruggegeven. 



Als naden; toelichting en lot bevestiging nog der door den 

 Hesidenl van Trrnale gegeven mededeelingen .aoge dienen dal, 

 blijkens andere Ier zake handelende bescheiden, in 1867 ook door 

 het Etal-major van Z. M. stoomschip Sniinaiin' eene schets der 

 Toeala-baai werd vervaaidigd, terwijl voorls de gewezen gezag- 

 hebber van de gouverncmenls-stoomer Teleijrauf, de heer J. 

 Huisman, die in de jaren 186-2, 1863 en 1864 met dien bodem 



