173 



op ontwikkelen zag? Aan de overzijde van Tjilatjap is kalk 

 het hoofdbestanddeel van den bodem aldaar. Ook in 1854 

 was het bij Banteng mali, aan de W. punt van Noesa Keni- 

 bangan, anders gesteld. Ik kan daar niet heen gaan. Naar 

 de door Junghuhn opgegeven gehuchtjes Sêlok katon en Kali 

 Anjer zocht ik, op meer dan eene groote kaart van de mili- 

 taire verkenningen , Ie vergeefsch. Ik vermoed dat zij verdwe- 

 nen zijn , altijd in aanmerking nemende dat Junghuhn een goed 

 gehoor gehad kan hebben voor inlandsche benamingen. B. v. 

 ik ging op zekeren dag van een zeker Bandjar uit, dat be- 

 hoorlijk op de kaart voorkomt, ofschoon er slechts 2 bamboe 

 hutten staan. Verhuist 't hoofd van 't gezin naar den vasten 

 wal dan verdwijnt die nederzetting geheel. Want het is ver- 

 boden 't eiland te ontginnen. De enkele lieden die er nu nog 

 wonen, zijn houtsprokkelaars en visschers: de vlottende mili- 

 taire bezetting in de fortjes buiten rekening latende. De toe- 

 stand is dus veranderd na hetgeen de Hollander, in zijn Hand- 

 leiding bij de beoefening der land- en volkenkunde van Ned. 

 0. I., volgens Hageman, er over in 1861 bekend maakte. (Of 

 is het daarmede als met Prof. Veth's aan de schrijftafel klaar 

 gemaakte beschrijving van Tjilatjap , in 't Aardrijkskundig en 

 Slat. Woordenboek van Ned. Indië?) 



Ter aanvulling van de enkele regels over de Patma in Mü/uel's 

 Flora Indiae Batavae kan men de beschrijving der plant uit de 

 Vriesc's »Mémoire sur les RafFlésias" op slaan. 



Ter vergelijking met het phytographisch deel van dit bericht 

 zou ik dit in 't bijzonder willen verzoeken. 



In De Candolle »Géographie botanique raisonneé", 1855, heb 

 ik, vreemd genoeg, geen Ralïïesia vermeld gevonden. Even- 

 min haalt Schleiden in zijn » Wiss. Botanik" Edit 1861 : de plant 

 aan. De Plantkunde van Oudemans bevat eenige onjuistheden 

 over Patma, De geleerde schrijver zal die aUicht opgemerkt 

 hebben. 



Er zal nog litteratuur over Rafflesiaceae in 't algemeen be- 

 slaan in "The Gard. Chronicle," in den «Prodomus" en in de 



