309 



wezig zijn. Dewijl de doorns zich niet. aan den gladden stam 

 der hoornen kunnen vasthechten, loopen zij door en over het 

 lagere houtgewas voort, totdat zij oud en lang genoeg gewor- 

 den zijn , om geoogst te kunnen worden , waarna zij beneden 

 hij de moederplant worden afgesneden , die uit |hare zijspruiten 

 nu weder een of twee nieuwe stengels voortbrengt , zoodat door 

 het oogsten der Rotan de moederplanten niet verloren gaan. 

 Aanvankelijk zag ik de oude planten , waarvan de Rotan reeds 

 geoogst was , en die op bijna geregelde afstanden van 5 en meer 

 voeten van elkaar stonden, voor nog zeer jonge planten aan, 

 doch vond verder aan dergelijke kleine planten, fraaije, oude 

 Rotan van + 50^ lengte, die aan het benedenste gedeelte hare 

 bladeren en doorns reeds verloren hadden , doch aan het lang- 

 ste boveneinde daarvan nog ruim voorzien waren. Bij het oog- 

 sten trekt men de geheele steng met geweld naar beneden, 

 daar de gedoomde bladeren zich overal aan vastklemmen. Om 

 de Rotan nu verder van hare doornige , den stengel omsluitende 

 bladeren en bladscheden te ontdoen, trekt men ze onder een 

 rechten hoek en gedrukt tegen een boomstammetje over hare 

 geheele lengte daar langs, waardoor alle bladscheden afspringen 

 en men de gezuiverde Rotan overhoudt, tot dat ze met het 

 nog te jonge gedeelte aan den top afbreekt. 



Indien de Rotan niet te vroeg geoogst wordt, zoodat ze reeds 

 vruchten heeft kunnen voortbrengen, dienen deze almede voor 

 de uitbreiding der planten. 



Elders, aan de rivier Moest in het Palembangschc, vond ik 

 de groeiwijze der Rotan geheJ verschillend, van de hiervoren 

 bedoelde; daar groeide ze, met dikke lagen op elkaar gestapeld, 

 langs de boorden der rivier, waar geen geboomte aanwezig was, 

 waarin ze konden opklimmen en het oogsten dus veel moeije- 

 lijker, zoo niet ondoenlijk was, zoo men niet oude en jonge 

 stengen te gelijkertijd wegkapte, waardoor natuurlijk vele half- 

 wassen en jonge spruiten moeten verloren gaan. 



Nu komen echter niet alle Rota:. soorten , op de voorschrevene 

 wijze voor, maar vindt men die in alle vormen, en op ver- 



