+ 
den’ een of anderen hevige buikloop daardoor veroorzaakt, Indien 
er geene middelen daartegen worden aangewend, zoo wordt deze 
palmwijn spoedig zuur en kan men er dan eenen goeden azijn uit 
maken; doch hij wordt hiertoe minder aangewend , maar meestal 
vóór de gisting tot suiker (goela djawa, goela ietam) gekookt, die 
bij de gewone bereiding eene vrij donkere kleur heelt, en meer of 
min vochtig is. Wordt zij echter met meer zorg behandeld, zoo 
wordt dezelve ligt geel, hard van korrel en vrij droog. Deze suiker is 
een artikel van groot belang voor de Preanger Regentschappen en 
Bantam. De half rijpe vruchten worden met de schil in vuur 
gebraden, (de laatste, welke eenen zeer onaangenamen, krassenden 
smaak heeft, weggeworpen); de vleezige zaden zijn zeer aangenaam 
te eten, ook wordt daarvan eene Roetjak goelang galieng gemaakt. 
16, Aroy (Ojct) astrawoeloe, A.tarawoeloe of A. tawoeloe 
(Cissampelos hirsuta Marr, et Stephaniae sp. div.) De bladen 
worden in de handen gewreven en met suiker vermengd, waaarbij 
de massa het aanzien van eene groenachtige gelei (Tjamtjouw) ont- 
vangt. Deze wordt met water aangemengd, en in heete dagen bij 
ziekte gedronken, zijnde dit een lekkere, koele drank, die ook 
hoofdzakelijk bij hitte over het geheele ligchaam (sakkiet badan 
pennas) en koortsen wordt gegeven. — Zie ook Aroy tjamtjouw. 
17. — babaliengbiengan. Zie Aroy tjaliengtjieng, 
18. — balang of A. tjarioe (...-...-?). De klim- 
mende stam hiervan wordt gestampt en daarmede het hoofd gewas- 
schen , waardoor het ongedierte gedood wordt. Ook wordt dit ge- 
stampte met urin vermengd en tusschen gespleten bamboesstokjes 
vastgehouden, op zulke rijstvelden enz. geplaatst , waar door wilde 
varkens te groote verwoestingen worden aangerigt, waardoor deze zul- 
ten worden afgehouden. De kleine, eenigzins wrange, vrachten wor- 
den gebraden en bij de rijst gegeten. De sappen des stams worden 
bij bloedigen buikloop en hitte des ligchaams gedronken, en bij de- 
zelfde ziekten de buik met de gestampte wortelen ingewreven. 
19. — badoejoet (Trichosanthes villosa Br). De sappen 
dezer slingerplant worden gedronken bij buikloop, indien de ontlas- 
ting wit is. | 
20. — balang katinggi (..-.-.-.-..?). Desappen, die 
zich uit den stam dezer slingerplant laten aftappen, worden bij 
moeijelijkheid in het wateren gedronken. 
