18 
— 42, Assam. Zie Aroy hariang burrum. 
128, — djawa. Zie Assam. 
129, — ranjie (Twmarindus indica L. 2. platycarpa Nees. j-)- 
Men heeft twee variëteiten van de Tamarinde, de eene heeft 10-12 
duim lange, meer ronde vruchten met 6-10 pitten, deze wordt ge- 
woonlijk slechts Assam of Assam djawa genoemd; de andere heeft 
korte, 1-4 duim lange, plat gedrukte vruchten met 1-4, hoogstens 
5 pitten en deze is de Assam ranjie, van hare overeenkomst met 
de vruchten van de zoogenoemde Ranjie. Het gebruik van heide 
soorten is gelijk rade 
130. — zeylon (Garcinia Cambogia Dsrss.). Deze hooge en 
van Ceylon hier ingevoerde, doch nog zeldzame boom heeft schoone; 
gele vruchten, welke in gedaante en het voorkomen van binnen 
veel overeenkomst met de Mangoestan hebben, echter door de aan- _ 
gename zuurte van haar vleesch bekend zijn; zij worden daarom ook 
raauw gegeten, hoofdzakelijk zegge tot lii en voor zuur (a tjar- 
atjar) gebruikt. 
131. Awi of Bamboe (Bambusa sp. div.). Het eend 
wordt zoo menigvuldig door den inlander in gebruik genomen, dat 
het moeijelijk zou vallen al het nut daarvan op te geven; (zie DE 
WILDE, Preanger Regentschappen). Ik zal hier maar het hoofdnut 
van de onderscheidene soorten mededeelen. 
132. — andong. A. gedeh of A. gombong (Bambusa sp.). 
Het water, hetwelk zich in de leden van dit riet bevindt, wordt 
bij algemeene hitte des ligchaams (sakkiet badan pannas) ter ver-- 
koeling en als geneesmiddel gedronken; het riet zelf wordt aange: 
wend tot het bouwen van huizen, als ook voor beschot der huizen 
(pager roema Mal. bilik Sund,), voor voelmatten (paloepoe Sund.), 
bij welke twee laatste wijzen van gebruik het riet eerst gespleten en_ 
van de mergachtige binnenste deelen bevrijd wordt. * Ook worden 
énkele leden van dit riet als wateremmers en tot het opvangen 
van de arengsappen enz. gebruikt; de pas uitloopende spruiten 
(dwoeng) worden afgekookt en als groente toebereid. 
133. — apoes of Bamboe tali (Bambusa Apus ser). De 
jonge spruiten worden eerst 3-4 dagen in water geweekt en met 
Djengkol, Peteh, Buffel vleesch, enz. te zamen gekookt (goejoek Sund.), 
hetwelk voor bijzonder lekker gehouden wordt. Men eet deze sprui- 
ten ook alleen; zij worden dan afgekookt en vervolgens eenigen tijd: 
