49 
347. Hareueus of Harreueus (Rubus sp. div.). De sappen 
der ranken dienen, om er de oogen van kindertjes van drie dagen 
mede te wasschen, zullende dezelve daardoor in de toekomst veel 
scherper zien (talaloh tadjim)j. De vruchten zijn eetbaar, wat 
zoet en verkoelend. 
348. Hariang (Begonia sp. div.). De geheele plant wordt 
algekookt en daarmede het hoofd gewasschen, om het hooldhaar 
fraaijer te maken en het ongedierte te dooden. 
349. Hariengien (Cassia sp.div.). Het hout is zeer taai, ech- 
ter gering van omvang, en wordt daarom tot stelen van werktuigen 
enz. gebruikt. 
350, Harras, Kajoe arak, Rass of Laban (Viter pube- 
scens Vur.). De takken en ook de bast worden in stukken ge- 
sneden en afgekookt; het water wordt geel en bij lendenpijn (nisi 
tjangkeng) gedronken, of indien iemand niet sterk te voet is (tra 
kwat kakki). Deschilen bast hiervan worden ook gestampt on- 
der bijvoeging van zeer jonge klappernoten, bast van Manga, schil 
der Pinangpalmnoot (tawas), aluin, koperrood (troessi) en wat koen- 
Jiet; dit alles wordt te zamen gestampt en gekookt; het water op 
de groen te verwen voorwerpen, als garen, kleedjes enz. gegoten, 
nadat dezelve reeds te voren blaauw geverwd waren; eene keer op- 
gieten, maakt dezelve ligt groen, twee keeren reeds donkerder enz. 
351. Harrassas leutiek , H. lumboet of Pandan serengseng 
(Pandanus humilis Rura.). Van de bladen wordt eene soort van 
grove inlandsche hoeden (toetong) en matten (kadjang) gemaakt; 
ook worden dezelve tot verpakking van inlandsche suiker gebruikt. 
351*. —tjaai (Pandanophyllum palustre Hssrr.). De bla- 
den hebben gelijke nuttigheid als die van de voorgaande. 
347, Harreueus. Zie Hareueus. 
352. Harruga (Bidens sp. div.). De jonge plant als ook de 
jonge bladen worden bij kies- en tandpijn gekaauwd; de jonge 
spitsen der takken en bladen worden over vuur gehouden en 
warm zijnde op bloedzweren (biesoel) gelegd, waarna dezelve ziek 
spoedig openen en genezen. 
42 en 128. Masseum. Zie Assam. 
353. Hatta beeas of H. leutiek (Lygodium microphyllumR.Br.). 
De bladen worden fijn gewreven en op wonden, door de visch (kas 
leles) veroorraakt, gelegd; zij worden verder tot een bijgeloovig doel 
á 
