59 
430. Kakatjangan laut (Legwminosae, Phaseoleae). De 
buffels eten de bladen met bijzondere graagte. 
- 431. Kakatoen djaran (Hydrocotyle splendens Br). De 
bladen worden raauw bij de rijst gegeten. 
279. Kakawatan. Zie Djoekoet kakawatan. 
482. Kalakatrie of Wiroe (Licuala sp. div.). De bladen 
worden gebruikt om er tabak in te rollen, hetwelk de cigaren der 
inlanders zijn (zie ook (15) Aren), De vruchten worden door kin- 
deren graag gegeten. 
433. Kalaparie (.. ..--..?). Het hout, en hoofdzakelijk 
de takken worden bij het zout-bereiden aangewend, men verbrandt 
dezelve en giet er zout water over, waardoor de asch geheel met zout 
wordt opgevuld. De schil wordt gestampt en bij koortsen met een 
doek op het midden van den buik gebonden (kawaya). 
434. Kalappa of Klappa (Cocos nucifera L.). De stam, 
welke echter zeer spoedig verrot en van de witte mieren enz. wordt 
opgevreten, wordt tot inlandsche bruggen, ook wel voor goten en 
waterleidingen gebruikt. Het hart (poetjoek of hoemozst) wordt 
raauw en ook afgekookt bij de rijst gegeten; (de Europeanen maken 
er een lekker zuur (atjaratjar) van). Van de zeer jonge bladen 
worden kleine korfjes gemaakt en met rijst (bras of biras) gevuld 
en deze zoo gekookt, waardoor de rijst (nu: zasst of kehdjoh) lekker- 
der (gemoek =vet) wordt. Van de oude bladen worden de mand- 
Jes (kissa-kissa) gemaakt, waarin vruchten en andere voorwerpen 
ter markt gebragt worden; ook wordt daarvan het beschot (hilik) 
van kleine hutjes, welke maar weinige dagen gebruikt worden, als 
bij vischvangst enz. vervaardigd; tot het dekken van huizen (atap) 
worden zij ook aangewend, hoewel zij zeer spoedig vergaan; en ein- 
delijk dienen zij ook voor fakkels (obor, dammar). De bast (tapas) 
tusschen bladen en stam zittende, wordt in eenige streken (Prean- 
ger en Cheribon) tot het maken van geldzakken gebruikt. De 
bloemschede (tapas boengkoes kembang, mandjoeng) dient voor 
fakkels, De bloemsteng, welke nog niet uit de schede opgescho- 
ten is, wordt afgesneden, waarop dadelijk uit de wonde eene groote 
hoeveelheid van zoete sappen uitloopt, die echter minder lekker 
zijn dan die van (15) Aren. Deze sappen worden ook tot het be- 
reiden van azijn gebruikt. De afvallende jonge vruchtjes wor- 
den gedroogd en gestampt, en de uitvloeijende sappen op cenie soort 
