De ordine et temporibus carminum Valerii Catulli. 605 
tionis prosae *). Et ut tamen tam magna volumina solutae orationis non ad- 
modum rara fuerint, at scriptis poetarum adhibita non esse ex iis, qvae supra 
allata sunt, colligendum videtur. Ac de Catulli poematis tenendum est haud 
pauca eorum periisse. 
Demonstratum igitur jam esse putaverim hunc poetam isto libello non 
omnia sua coartanda eurasse. Sunt vero etiam alia, qvae hoc idem doceant. 
Dieunt Catullum primum earmina singula separatim, deinde collecta omnia 
una edidisse, eundemqve poetis Augusti aeqvalibus fuisse morem **). Duo 
erant genera scripta divulgandi poetis illorum temporum usitata, alterum per 
bibliopolas, qvae vera erat editio, per amicos alterum. Solebant illi qvidem 
earmina condita statim amicis legenda tradere, qvo facto descripta exempla 
saepe in manus hominum multorum venire poterant, velut Horatii satirae et 
epistolae odaeqve et epodi complures hae via multis innotuerant, anteqvam a 
poeta in libros digesta in tabernas librarias pervenerunt. Sed diutius eos con- 
tentos fuisse verisimile non est fortuito illo genere editionis, nisi carminum 
lyricorum aliorumqve ejusmodi, qvae volumen non per se qvaeqve complerent. 
At ejus certe poematis Catulliani, qvod est de Peleo et Thetide, scriptionem 
editio per bibliopolas continuo seqvi potuit, qvia hoc qvidem opus magnitudi- 
nem libri poetici per se aeqvat. Et qvaero, num sit probabilis opinio Catul- 
lum extremo demum vitae tempore — nam non multo ante mortem collectio- 
nem carminum omnium curavisse et dici deberet et dictus est — amore lau- 
dis subito incensum esse, ut librum in vulgus emitteret, sed nullum antea bi- 
bliopolis, qvorum in tabernis docti homines libros reqvirebant et juventus lit- 
teris dedita morabatur (vid. c. 14 v. 17 sq., c. 55 v. 4), ipsum tradere neqve 
poetas aeqvales ae sibi familiares Calvum, Cinnam ceterosqve in hae re ae- 
mulari eupivisse: nisi vero censemus eum qvoqve, a Cinnanis laboribus ope- 
rosis alienum sane scriptorem, zonam post deniqve messem (c. 95 v. 1) poe- 
mata perfecisse. Editos autem cura bibliopolarum totos libros qva ratione 
ductum denuo eum edidisse dicamus? Qvalium qvidem repetitionum exempla 
plura novi, sed retractandi aut nova addendi causa susceptarum omnia ante 
iteratam a Martiale librorum aliqvot suorum editionem, ad qvam is etiam rei 
nuper inventae commodo, eum unico codice membranaceo epigrammata pluri- 
bus voluminibus antea commissa comprehenderet, adductus est ***). Ut autem 
inter Catulli poemata exeipiamus etiam nuptialia, Callimachea, Attinem, hym- 
*) Ofr. Ritschelius l. c. p. 30 et 127. Vid. etiam qvae jam in ea commentatione mea, 
qvae supra commemorata est, narrantur p. 511. 
**) Vid. ex. e. verba Leutschii in Ephemerid. Gottingens. anni 1855 p. 1963. 
***) V. de hae re commentationis meae supra citatae pag. 533 sq. 
