De ordine et temporibus carminum Valerii. Catulli. 613 
qvae ad Lesbiam sunt scripta aut aliqvam cum eodem amore rationem habent. 
Jam primum illud in qvaestionem venit, qvis Lesbia fuerit, cui /alsum no- 
men a Catullo inditum Ovidius (Trist. II, 428) dicit. Verum ei fuisse Clo- 
diae auctor est Apulejus Madaurensis *), nec video qvomodo negari contra 
hoe testimonium antiqvitatis possit, praesertim cum scriptor vitae Catulli 
anno 1472 in editione carminum principe in lucem revocatae **) idem tra- 
dat ***). Nec tamen continuo seqvitur, ut eadem illa Clodia fuerit, qvae ae- 
tate Catulli mulier non solum mobilis, sed etiam nota (Cic. or. pro Cael. 
cap. 13) fuit, P. Clodii, Ciceronis inimici, soror ea, qvae Q. Caecilio Me- 
tello Celeri, consuli an. u. 694 (a. Chr. n. 60), nupsit. Hanc Clodiam sub 
Lesbiae nomine latere, post Petrum Victorium, qvi primus id dixisse vide- 
tur, multi putaverunt, negarunt alii f), dum plurimi in suis de Catullo 
scriptis de tota re tacent. Bene factum est, qvod duae reliqvae sorores Clo- 
dii nemini in mentem venerunt; etenim tali opinationi tempora carminum re- 
pugnarent ff). Qvapropter aut ignota aliqva Clodia aut omnium notissima a 
Catullo cantata est. Sed non in dubio relinqvendum videtur, qvin femina a 
poeta tam ardenter amata revera fuerit famosa illa gvadrantaria, qvae mo- 
rum flagitiis et Ciceronis verbis tandem in ore hominum fabula facta est. 
Distingvantur modo tempora: non enim ea, cujus pulchritudine adolescens 
irretitus est, et in qva omnem formae venustatem et gratiam animiqve exculti 
lenocinia vidit (c. S6 et 36), ut et ardorem tantum conciperet, gvantum Tri- 
nacria rupes (c. 68 v. 53), et a sensuum voluptatibus revocatum in intimis 
mentis ingenuae recessibus hunc coleret amorem (c. 72 et 76), ea non talem 
se amantissimo juveni et poetae primis temporibus praebuit, qvalis non modo 
a Cicerone, nulla in re inimicae parcente, sed turpissima qvaeqve faciente 
*) De magia cap. 10: Zadem igitur opera accusent C. Catullum, qvod Lesbiam pro 
Clodia nominarit, et Ticidam similiter, qvod, qvae Metella erat, Perillam scripserit cet. 
**) Exstat etiam in Analectis Huschkii p. 53. 
###) Dicit: 4mavit hic puellam primariam Clodiam, qvam Lesbiam suo appellat in carmine. 
+) Ajunt Muretus (ad Catulli e. 58), Achilles Statius (init. commentarii), Lipsius (Var. 
Lect. I, 5), in recentiorum autem numero Teuffelius (Catulli carm. select. germanice reddit. 
p. 6 sq.) et Jungclaussenus (l. c. p. 10 sq.); negant Sealiger, qvi plebejam aliqvam Clodiam 
fuisse judicat (l. e. p. 106), Doeringius (ed. prior. p. 105), Paldamus (l. c. p. 30 sq.). 
Loersius (ad Ovid. Trist. II, 428), alii. 
Tti) In ea sorore, qvae omnium maxima natu fuit, aetas ipsius, alia ut praetermittam, 
impedimento esset, in minima id, qvod jam anno a. Chr. n. 66 a Lucullo marito repudiata 
est, cum tamen Catullus mulierem, qvae cum marito habitavit, amare coepisset (c. 68 v. 
143—146, e. 83), eademqve Clodia, si non antea, certe a. 61 infamia publice aspersa est. 
Vid. de tribus sororibus Drumanni Histor. Rom. II. p. 374 sqq. 
