De ordine et temporibus carminum Valerii Catulli. 631 
Latinum verteret et elegiam ad Allium, velut si rerum, de qvibus ipse ceci- 
nerat, paulo perfectiorem rationem pleniore imagine reddere vellet, compone- 
ret. Consilium institutum aliqvanto post, qvam Romam reverterat, ad effec- 
tum adduxit. Qvi eum sibi omnia cum Lesbia finita brevi vidisset, carmina 
sua parva, multis antea singillatim ad legendum tradita et ab iis laudata, 
qvibus nomen poetae jam sibi parasset, oblivioni futurae mandari nolens, 
libellum emisit. Poeta ad exitum argumenti, in qvo maxime versatus erat, 
jam pervenerat: qvidni hoe carminum corpus jam absolutum tum ederet? 
Neqve enim omnino poetae diutius, qvam dum summam operi manum impo- 
suerint, edere cunctantur. Et eodem tempore ad nova animus juvenis prope- 
rabat, qvi tune in annum Italiam atqve Europam relieturus et in Bithyniam 
eum C. Memmio Gemello, propraetore ejus provinciae, profecturus erat. 
Si conjectura nostra de editionis illius tempore probabalis habebitur, 
ipse annus editionis in occulto non erit. Nam saepe a multis observatum 
est, Catullum, qvi praetorem suum Memmium nominat (c. 28 v. 9), in Bi- 
thynia fuisse a. a. Chr. n. 57, eum Memmius anno 58 praetura urbana fun- 
geretur (Sveton. vit. Caes. cap. 23. Cic. in Vatin. c. 14) et provineiam in 
seqventem annum haberet. Itaqve circa exitum anni 58 Catullus libellum 
suum emisisse putandus est; neqve longum post tempus Cornelius Nepos 
libros Chronieon, in cujus operis parte extrema, ubi de aetate sua narravit, 
Catulli poetae mentionem fecerit, edidisse videtur *). Illine autem regredi- 
mur ad tempora carminum tum editorum seeundum annos, qvoad licebit, de- 
finienda. Nota temporis alia non incertior ante proposita est, qvia vere vel 
aestate anni 59 Catullum a Caelio deceptum et tune Metellum, Clodiae ma- 
ritum, mortuum esse ostendimus. Ergo in hune annum cadunt ea carmina, 
qvae in nostra serie sunt 7, 10, 12, 13 (in vulgari S, 70, 69, 73— 77). Qvae 
sunt a nobis interposita (vulgo 60, 51, 92), ea ad eundem annum, et qvae 
deinceps commemorata sunt numero duodecim ac nuntio de fratris morte et 
mansioni Veronensi praecessisse omnia videntur (vulgo c. 87—75, 72, $5, 
91, SS, S9, 90, 74, 80, 79, 107, 109), haee vel ad eundem vel ad seqven- 
tis anni priores menses referimus. Hujus anni posterioris partem aliqvam et, 
ut videtur, mediam poeta Veronae transegit; et qvoniam sortitio provineiarum 
in annum 57 initio superioris ex legitimo ordine facta esse potuit, jam tum, cum 
*) Editi hi libri diei solent, ubi qvid de ea re affertur, aliqvot annis ante a. 47, sed 
hoe obiter computatum est ratione habita ejus temporis, qvo Catullum paulo ante mortem 
omnia sua scripta Nepoti, de hujus Chronicis loqventem, dedicasse pleriqve opinati sunt. 
Vid. enim C. F. Rankii de Cornelii Nepotis vita et scriptis commentatio (Qvedlinburgi 1827), 
p. 34 sq. 
