De re libraria Graec. et Rom. 51 1 



rentur, convolvere, non plicare consvevisseiit, qvae consvetudo a generum 

 materiae primorum tum fragilitate, ut foliorum et libri arborum, tum cras- 

 situdine, ut corii, repetenda est, eum morem non solum in usa papyri, 

 qvod nemo non concedit, secuti sunt, verum etiam, id qvod inter doctos 

 minime constare video, in charta pergamena primo atqve perdiu retiuue- 

 runt. Neqve abhorrebant volumina a commoditate et elegantra, qvae po- 

 litissimas aetates decebant. Nam cum saltem papyracea non amplius tre- 

 decim digitos Romanos, plerumqve minus, alta vel potius, ut dicebant, 

 lata essent, in longitudinem autem Herculanensia, plagulis aptissime con- 

 glutinatis, summum circiter septuaginta paginas, sed saepius pauciores habe- 

 ant *), volumina neqve commodam superabant altitudinem librorum lormae 

 octonariae et duodenariae nostrorum, neqve praebuisse videntur, bacillo sus- 

 tentata, diflicultatem paginas deinceps evolvendi. At certe unum bis de- 

 erat voluminibus commodum, qvippe qvae parum essent capacia. Nec 

 euim habilitatis causa in longitudinem nimis extendi potuerunt, nec scribere 

 in aversa charta sivit, opisthographa ad usus insolitos aut pueriles au t ad 

 domesticas lucubrationes rejiciens, ejusdem commoditatis studium atqve 

 elegantiae, cui partem librorum aversam ornari placebat. Itaqve futurum 

 e re fuisse videtur, si etiam libris nostrorum modo plicatis cum paginis ab 

 utraqve parte scriptis flexibilibus mature uti coepissent, cui formae librorum 

 a tabulis ceratis exemplum sumi potuerat. Sed in usu voluminum multa per 

 secula acqviescebant, cujus rei causa erat et consvetudinis semel receptae 

 atque a majoribus traditae tanta illa in vita hominum vis, et qvod, cum 

 perfectior exstitisset res libraria, opera majora dispertiendo argumento in 

 libros ita dividebantur, ut suum cuiqve horum librorum responderet aut 

 saltem proprie deberet respondere volumen. 



* ' Uuuin (amen excipitur olim raulto longius volumeu, cui pars maxima deest. Vide 

 librum Boolii, qvi inscriptus est Notice sur les manuscrits trouvés à Herculanum 

 (Amstelodami 1841), p. 31. Altitudo voluminum e papyro, qvae ex altitudine plan- 

 tae pendebat et in voluminibus superstitibus minimum sex, summum decem pollicum 

 est (cfr. Boot. p. 20 et Rein, in Gallo Beckeri II. p. 314 sq.), iutelligitur e Plinii 

 verbis de plagularum altitudine, H. N. XIII. 12. 23 sq., qvas non conglutinatas nisi in 

 longitudinem fuisse constat- Primum Claudii imperatoris aetate pédalera mensuram 

 et macrocollis cubitalem effectam esse tradit. 



