512 E. A Brunêr 



Tempus atqve rationem alterius generis librorum inventi definire et 

 explicare conabimur, nec verendum est ne acta agamus. Haec enim 

 qvaestio incuria qvadam eruditorum mire qvam neglecta adhuc jacuit. 

 Nam sunt scriptores, qvi in suis de libris Romanorum et Graecorum nar- 

 rationibus horum codicum, velut si tum nulli unqvam fuerint, ne faciant 

 qvidem mentionem; sunt contra, qvi dicant, ut papyraceos libros volumina, 

 ita membranaceos fuisse Codices *); qvi tarnen, ubi id conteudunt, aut nulla 



*) Hoc dicunt in ils scriptis, in qvibus nostri temporis doctrina exponitur, praestantis- 

 simi ceteroqvin talium rerum judices, Reiuius in Gallo Beekeriano, II. p 315, ubi 

 ipse Beckerus nihil, et Prellerus in Encyclopaedia Paulyi e. v. libri, IV. p. 1041- 

 Addit Reiniua testimonii causa haec verba Ulpiani Dig. XXXII, 1, 52 § 5: mem- 

 branae nondum consutae. Ac tarnen ne Ulpiani qvidem aetas volumina inembranea 

 ignoravit, ut osteudil ejusdem de libris loci principium: Librorum appellatione conli- 

 nenlur omnia volumina, sire in charla sive in membrana sint cet. Profecta aulem 

 illa sententia ab iis est, qvae seculis superioiïbus de re libraria aniiqvitatis a qvi- 

 busdam prolata sunt, inprimis, ut videtur, ab annotatione Salmasii ad Vopisci Firmum 

 p. 447, qvi libros membraneos ornnes sic, ut nostros libros, constructos et compactos 

 fuisse arguraentatur. Is. Vossius ad Catullum p. 51 (Londin. 1684) haec habet 

 praeter alia: "Primus qvi libros qvadratos sive Codices membraneos facere instituit, 

 is, ut puto, fuit Attalus rez, cujus demum aetate innotuit tacilior ratio emundandi 

 pelles ab utraqve parte, cum actea non nisi ab una parte conscriberentur, qvemadmo- 

 dum fit in voluminibus." Hinc nostra qvoque aetate ea opinio percrebruit, qvam 

 Bootius 1. d. p. 30 paulo moderatius ita enuntiavit: "La forme des livres anciens 

 dépend de la matière dont ils sont confectionnés. On pliait ordinairement les livres 

 sur parchemin, auxquels s'applique le nom de Codices ; ceux en papyrus au contraire 

 formèrent longtemps des rouleaux, volumina." Qvi scriptor ad vocem Codices anno- 

 tatiuuculam appendit, in qva haec affert Senecae (de brevit. vitae, c- 13): Plurium 

 tabularum contextus caudex apud antiqvos vocabatur , qvamqvam in his ipsis Sene- 

 cae verbis, ad qvae poslhac redibo, nullo modo libri membranei, ac ne cerati qvidem 

 Codices runtum, qvantum uaves caudicariac significantur, affert etiam aliud et e re- 

 motiore vetustale petitum argumentum, Graecos dicens illos libros déXtovg appella- 

 visse, qvamqvam eo loco Herodoti, qvo lectores rejicit (VII. 239), 8e).riof Sîutv^o* 

 est duplex tabella cerata ad epistolam adhibita. Nec vero aliam ob causam hujus 

 argumentations infirmiiatem demonstratam volui, qvaiii ut inde qvoqve appareret, te- 

 stimonia codicum membraneorum es aetatibus prioribus aniiqvitatis a doctis viris pro- 

 ferri non potuisse meliora. ltaqve diversissimam opinionem amplexus est cum aliis 

 Gabriel Peignot, qvi in libro, qvi inscribitur Essai sur la reliure des livres et 

 sur l'état de la librairie chez les anciens (éd. Dibione 1834), etsi locos eosdem 

 Martialis, qvibus maxime nititur Salmasius, attigit p. 47 sqq., tarnen volurainum de- 

 scriptionem his verbis terminavit p. 57= "Telle était la forme des livres chez les 



